Дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу
АПК-нің 48-бабына сәйкес, тараптар сотта қаралып жатқан істі дауды медиация тәртібімен реттеу келісімімен аяқтауы мүмкін. Тараптар медиацияға азаматтық сот ісін жүргізудің барлық сатыларында жүгінуі мүмкін. 3.2. Төрағалық етуші істі сот талқылауына дайындау кезінде, сондай-ақ АПК-нің 194-бабының тәртібімен сот талқылауында тараптарға олардың дауды медиация тәртібімен шешу құқығы туралы және осындай әрекеттің салдарын түсіндіреді. Судья тараптарға медиаторға жүгінуге мүмкіндік береді. 3.3. Медиация туралы шартта тараптардың ерікті түрде ниеттерін білдіруі медиация рәсіміне қатысудың шарты болып табылады. 3.4. Медиация рәсімін жүргізу кезінде тараптар қаралып отырған дау бойынша шешім қабылдау үшін елеулі мән-жайларды ашады және олар қол жеткізген келісім шарттарының орындалуы үшін жауапты болады. 3.5. Медиация кезінде медиатордың дау тараптарын міндеттейтін қандай да болмасын шешім шығаруға өкілеттігі жоқ болғандықтан, тараптар дауды келісіп тоқтату туралы шешімді өздері қабылдайды. 3.6. Медиатор дәлелдерді зерттемейді және тараптардың талаптарына құқықтық баға бермейді, оның міндеті – тараптар арасында келіссөздер жүргізу үшін жағдайлар жасау, даудың (жанжалдың) мәнін – тараптар даулап отырған мән-жайларды, сондай-ақ барлық қатысушылар үшін қолайлы шарттармен оларды шешудің ықтимал жолдарын талқылауға көмек беру болып табылады. 3.7. Судьяның қандай да болмасын нысанда тараптарды медиацияға мәжбүрлеуге құқығы жоқ. 3.8. Іс бойынша тараптардың дауды бірінші және апелляциялық сатыдағы соттарда медиация тәртібімен реттеу туралы өтінішхаты түскен кезде ол соттың кеңесу бөлмесіне кетуіне дейін қанағаттандырылады. Іс бойынша іс жүргізу АПК-нің 272-бабының 7) тармақшасына сәйкес міндетті түрде бір айдан аспайтын мерзімге тоқтатылады.
Тараптар дауды медиация тәртібімен реттеу туралы өтінішхатты, егер қосымша процестік әрекеттерді және істі қарауды тоқтата тұруды талап етпесе, кассациялық сатыдағы сотқа бере алады. 3.9. Бірінші сатыдағы сотта медиацияны өткізу үшін іс басқа судьяға беріледі. Тараптардың өтінішхаты бойынша медиацияны іс жүргізуінде қарап отырған судья жүргізуі мүмкін. 3.10. Медиацияны өткізетін судья медиацияның өтетін күнін тағайындайды және тараптарды оның өтетін уақыты мен орны туралы хабардар етеді. Соттағы медиация АПК-ге және «Медиация туралы» Заңға сәйкес өтеді. 3.11. Медиацияны іске асыру барысында судья бейтараптылықты және қаралып жатқан дау тараптарына бірдей қарауды сақтауға тиіс. 3.12. Медиация соттың қарауында жатқан жеке және (немесе) заңды тұлғалар қатысатын азаматтық, еңбек, отбасылық және өзге де құқық қатынастарынан туындайтын дауларды реттеу кезінде медиация туралы шарт жасалған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірілмей аяқталуға тиіс. Қажет болған жағдайда, тараптар кейіннен сотқа бірлескен жазбаша хабарлама жібере отырып, медиацияны жүргізу мерзімін күнтізбелік отыз күнге дейін ұзартуы мүмкін, бірақ ол жиынтығында күнтізбелік алпыс күннен аспауға тиіс. 3.13. Дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісім жазбаша нысанда жасалады және оған тараптар немесе олардың өкілдері (сенімхатта арнайы көзделген өкілеттіктері бар болған жағдайда) қол қояды (№ 2 қосымша. Дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімнің үлгісі). 3.14. Іс жүргізуінде іс жатқан судья дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімнің мазмұнын тексереді және оны бекіту және іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы ұйғарым шығарады. Медиация тәртібімен дауды реттеу туралы келісім АПК-нің 180-бабының екінші бөлігі бойынша осы келісімді бекіту туралы ұйғарым «Медиация туралы» Заңның талаптарына, АПК-нің 176, 177-баптарына сәйкес келуге тиіс. Егер дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісім сот актісінің орындалуы кезінде жасалса, онда ол сот актісінің орындалу орны бойынша бірінші сатыдағы сотқа немесе аталған актіні қабылдаған сотқа ұсынылады. 3.15. Тараптардың дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімін бекіту жөніндегі өтінішхаты сот отырысында тараптардың қатысуымен қаралады. 3.16. Қылмыстық процесс барысында медиацияны жүргізу кезінде тараптар қол жеткізген жанжалды реттеу туралы келісім жәбірленушіге келтірілген зиянның орнын толтыру және қылмыстық құқық бұзушылық жасаған адамның жәбірленушімен татуласуы жолымен жанжалды реттеу туралы келісімді білдіреді. 3.17. Жанжалды реттеу туралы келісім оған тараптар қол қойған күні күшіне енеді. 3.18. Дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімді (шартты) кейінге қалдыру шартымен жасауға жол берілмейді. 3.19. Дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісім қорытындысын жасасудың құқықтық салдары оны сот бекіткенге дейін АПК-нің 177-бабының екінші бөлігіне және 278-бабының екінші бөлігіне сәйкес тараптарға түсіндірілуге тиіс. Егер іс оңайлатылған (жазбаша) іс жүргізуде қаралса, онда сот тараптардың келісімді медиация тәртібімен бекіту туралы өтінішхатын АПК-нің 278-бабының екінші бөлігінде көзделген іс бойынша іс жүргізуді тоқтатудың құқықтық салдарымен олардың танысқаны және оларға түсінікті болғаны туралы татуласу келісімінде көрсетілген жағдайда қарауға құқылы.
Олар көрсетілмеген кезде сот жалпы тәртіппен талап қою ісін жүргізу қағидалары бойынша істі қарауға көшеді. 3.20. Сот дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімді бекіту және іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы ұйғарым шығарады, онда: 1) дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімнің шарттарын және оларды орындау мерзімін көрсетеді; 2) дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімді бекітеді; 3) іс бойынша іс жүргізуді тоқтатады; 4) сот шығыстарын (АПК-нің 115-бабы, АПК-нің 176-бабының төртінші бөлігі) бөледі; Егер татуласу келісімінде сот шығындарын (мемлекеттік баж және сот шығындары) бөлу шарты көрсетілмесе, олар АПК-нің 176-бабының төртінші бөлігіне сәйкес өзара өтелген болып танылады; 5) төленген мемлекеттік баждың бюджеттен Салық кодексінің 548-бабының және АПК-нің 109-бабы екінші бөлігінің ережелері ескеріле отырып қайтарылғанын көрсетеді. 3.21. Дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісіммен аяқталған істер кассациялық тәртiппен қайта қаралуға жатпайды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
