-в-порядке-медиации-thumb.webp)
179-бапқа түсініктемелер. Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексінің медиациясы тәртібімен дауды (жанжалды) реттеу
1. Тараптар сотты бірінші, апелляциялық, кассациялық сатылардағы соттардағы кеңесу бөлмесіне шығарғанға дейін дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы өтінішхат мәлімдеуге құқылы.Тараптардың дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы өтінішхаты, егер бұл қосымша процестік әрекеттерді және істі қарауды тоқтата тұруды талап етпесе, кассациялық сатыдағы сотта мәлімделуі мүмкін. Кассациялық сатыдағы сотта өтінішхатпен бір мезгілде тараптар дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімді ұсынуға тиіс.
2. Медиатор медиацияны жүргізу туралы өтінішхат мәлімдеген және бірінші және апелляциялық сатыдағы соттарға медиатормен тараптар жасасқан шартты ұсынған кезде іс бойынша іс жүргізу осы Кодекстің 272-бабының 7) тармақшасына сәйкес бір айдан аспайтын мерзімге тоқтатыла тұрады.
3. Бірінші немесе апелляциялық сатыдағы судья медиацияны жүргізу туралы өтінішхатты мәлімдеген кезде сот осы Кодекстің 273-бабының 7) тармақшасына сәйкес іс бойынша іс жүргізуді он жұмыс күнінен аспайтын мерзімге тоқтата тұруға құқылы.
4. Бірінші сатыдағы сотта медиация жүргізу үшін іс басқа судьяға беріледі. Тараптардың өтініші бойынша медиацияны іс жүргізуінде іс жатқан судья жүргізуі мүмкін.
Апелляциялық сатыдағы сотта медиация жүргізу үшін іс, әдетте, соттың алқалы құрамы судьяларының біріне беріледі.
5. Медиацияны жүргізетін Судья медиацияны өткізу күнін белгілейді және оны өткізу уақыты мен орны туралы Тараптарға хабарлайды. Сотта Медиация "Медиация туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес және осы Кодексте белгіленген ерекшеліктермен жүргізіледі. Тараптардың өтінішхаты бойынша сот медиация рәсімін осы баптың үшінші бөлігінде белгіленген мерзім шегінде кейінге қалдыруға және егер олардың қатысуы дауды (жанжалды) реттеуге ықпал ететін болса, басқа адамдарды медиацияға шақыруға құқылы.
6. Медиацияны жүргізу хаттамасы сотта жүргізілмейді.
7. Егер дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісім сот актісін орындау сатысында жасалса, ол сот актісін орындау орны бойынша бірінші сатыдағы сотқа немесе көрсетілген сот актісін қабылдаған сотқа бекітуге ұсынылады.
1. Тараптар іс бойынша дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы өтінішхатты бірінші, апелляциялық сатыдағы соттарда мәлімдеген кезде ол сот кеңесу бөлмесіне шығарылғанға дейін қанағаттандырылады. Мұндай өтінішхаттың мәлімдемесі, әдетте, іс бойынша іс жүргізуді кейінге қалдыруға немесе тоқтата тұруға әкеп соғады.Тараптардың дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы өтінішхаты кассациялық сатыдағы сотта мәлімделуі мүмкін, алайда оны қанағаттандыру үшін мынадай шектеулер белгіленеді: егер бұл қосымша процестік әрекеттерді және істі қарауды тоқтата тұруды талап етпесе. Мұндай ереже Тараптар мұндай құқықты толық көлемде іске асыра алатын бірінші және апелляциялық сатыдағы соттарда істерді қарау мерзімдерін ескере отырып, бұзылған құқықтарды қалпына келтіру процесін жеделдету мақсатында белгіленеді. Сонымен қатар, егер дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы өтінішпен бір мезгілде кассациялық сатыдағы сотта тараптар кәсіби медиатордың қатысуымен тараптар арасында жасалған келісімді ұсынса, сот оны құқықтық негіздер болған және құқықтық тыйымдар болмаған кезде бекіте алады.
2. Медиатор медиацияны жүргізу туралы өтінішхат мәлімдеген және тараптар медиатормен жасасқан шартты бірінші және апелляциялық сатыдағы соттарға ұсынған кезде іс бойынша іс жүргізу АІЖК-нің 272-бабының 7) тармақшасына сәйкес бір айдан аспайтын мерзімге міндетті түрде тоқтатыла тұрады. Жоғарыда айтылғандардан сот іс бойынша іс жүргізуді әр түрлі мерзімге, бірақ бір ай ішінде тоқтата тұруы мүмкін екендігі шығады. "Медиация туралы" заңда медиацияны жүргізу үшін неғұрлым ұзақ мерзімдер көзделген, алайда бұл мерзімдер азаматтардың сотқа жүгінбей-ақ өтініштері бойынша медиация жүргізілетін жағдайларға қолданылады.АІЖК-нің 272-бабының 7) тармақшасында белгіленген медиацияны жүргізу мерзімін ұзарту кезінде тараптар бұл туралы бірлескен жазбаша хабарламамен сотқа хабарлауға тиіс деген ереже жағдайларға қатысты, іс бойынша іс жүргізу бастапқыда бір айдан аз мерзімге тоқтатылған кезде және ұзарту тек сол айлық мерзім шегінде ғана мүмкін болады.Медиаторлардың өкілеттіктері "Медиация туралы"заңда регламенттелген. Көрсетілген Заңға сәйкес медиацияны адвокат тиісті сертификат болған жағдайда, егер медиация кәсіби негізде жүргізілсе, жүргізе алады.
3. Судьяның медиацияны жүргізуі үшін қысқартылған мерзімдер - істі сот талқылауына дайындау, істі бірінші және апелляциялық сатыдағы соттарда ұзақ уақыт қарау мерзімдері ескеріле отырып, он жұмыс күнінен аспайтын мерзім белгіленді. Көрсетілген мерзімде сот АІЖК-нің тиісті нормаларына сәйкес процестің барлық кезеңдерінде тараптарға татуластыру рәсімдеріне құқығын түсіндіруге міндетті болды. Тараптардың Келісімнің ықтимал шарттарын талқылауға жеткілікті уақыты болды деп болжануда. Бұдан басқа, медиаторды іздеуге, онымен медиацияны жүргізуге келісім жасасуға тараптардың уақыты жұмсалмайтыны да ескеріледі. Сотта медиация жүргізу кезінде іс бойынша іс жүргізуді он күнге тоқтата тұру соттың құқығы болып табылады.
4. Әдетте, бірінші сатыдағы сотта медиация жүргізу үшін іс басқа судьяға беріледі. Бұл медиатор алатын ақпараттың құпиялылығы туралы "Медиация туралы" Заңның нормаларына сәйкес келеді. Егер медиация сәтті болмаса, іс жүргізуінде болған судьяға қайтарылады және медиацияны жүргізу кезінде алынған Тараптар арасындағы жанжалдың тереңдігін растайтын ақпаратты немесе дәлелдемелерді медиацияны жүргізген судья басқа судьяға бере алмайды.Сонымен қатар, тараптардың өтініші бойынша медиацияны іс жүргізуінде іс жатқан судья жүргізуі мүмкін деп көзделген. Бұл әсіресе аз құрамды кемелер үшін өте маңызды.Апелляциялық сатыдағы сотта медиация жүргізу үшін іс, әдетте, соттың алқалы құрамындағы судьялардың біріне беріледі және істі қарау кейінге қалдырылады. Судья сотта медиация жүргізген кезде кәсіби медиатор қатыспайды, бұған сот медиациясының ерекшелігі жатады.
5. Іс медиацияны жүргізу үшін берілген Судья медиацияны өткізу күнін белгілейді және оны өткізу уақыты мен орны туралы Тараптарға хабарлайды. Сотта Медиация "Медиация туралы" Заңға және АІЖК белгілеген ерекшеліктерге сәйкес жүргізіледі. Егер мұндай шығу Тараптар арасындағы дауды (жанжалды) реттеуге ықпал ететін болса, мысалы, дауласушы тараптардың баласы орналасқан жердегі балалар мекемесіне көшпелі отырыс өткізуге болады.Тараптардың өтінішхаты бойынша сот медиация рәсімін осы баптың үшінші бөлігінде белгіленген мерзім шегінде кейінге қалдыруға және егер олардың қатысуы дауды (жанжалды) реттеуге ықпал ететін болса, басқа адамдарды медиацияға шақыруға құқылы. Бұл, мысалы, туыстарының мұрагерлік даулары бойынша, психолог - балалар даулары бойынша және т. б. туыстар арасындағы жанжалды шешуге қатысуы қажет жағдайлар.
6. Сотта медиацияны жүргізу хаттамасы жүргізілмейді, бұл "Медиация туралы"заңда көзделген құпиялылық қағидатына сәйкес келеді.
7. Егер дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісім сот актісін орындау сатысында жасалса, ол сот актісін орындау орны бойынша бірінші сатыдағы сотқа немесе көрсетілген сот актісін қабылдаған сотқа бекітуге ұсынылады. Таңдау құқығы тараптар үшін қолайлы жағдай жасау және олардың тұратын жеріне неғұрлым жақын сотқа жүгіну мақсатында белгіленеді. Орындау сатысында сот міндетті түрде сот отырысын өткізуі және құқықтық негіздер болған және құқықтық тыйымдар болмаған кезде келісімді бекітуі қажет.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖОҒАРҒЫ СОТЫНЫҢ КІТАПХАНАСЫ
Астана, 2016 жыл
УДК 347 (574)
К 63
ISBN 978-601-236-042-4
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
