Бірінші сатыдағы соттар мәмілені жарамсыз деп тану туралы қойылған талаптардың қайтарылған немесе қабылдаудан бас тартылған жағдайлары
«Ақмола облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті» РММ 2020 жылғы 17 наурыздағы № 86 бұйрығымен Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің 2020 жылғы 6 наурыздағы хаттамалық тапсырмаларының 1.2-тармағын орындау үшін жарамсыздық белгілері бар мәмілелер бойынша материалдарды сотқа дейін қарау бойынша тұрақты жұмыс істейтін Келісу комиссиясы құрылды. Аталған комиссия консультативтік-кеңесші орган болып табылады және кәсіпкерлік субъектілері мен мемлекеттік кірістер органдарының қатысуымен сот талқылауларын барынша азайту мақсатында құрылды.
Ақмола облысының МАЭС шамалы уақыт ішінде (2020 жылы) салық органдарының мәмілені жарамсыз деп тану туралы қойған талаптарын қайтарып, ал іс жүргізуге қабылданғандарды талапкердің арызы бойынша сотқа осы талапты беруге Келісу комиссиясының оң шешімінің болмауына байланысты, яғни талапкердің дауды шешудің сотқа дейінгі тәртібін сақтамауына байланысты қараусыз қалдырған.
Сот практикасын талдау көрсеткендей, салық органдарының мәмілелерді жарамсыз деп тану туралы талап қою арыздарында, әдетте, мынадай негіздер көрсетілген:
- мәмілелер анық жазылған, бастапқы есептік құжаттармен расталмаған шот-фактуралардың негізінде жасалған, осы мәмілелерден жауапкер ҚҚС сомасын есепке алып, олар бойынша шығыстар КТС бойынша шегерімге жатқызылған, бұл ретте шот-фактураны жазып берген тараптың қызметтер көрсету, жұмыстарды орындау және тауарларды жеткізу үшін қызметкерлер штаты, әкімшілік және өзге материалдық-техникалық ресурстары жоқ;
- салық төлеуден жалтарғаны үшін тұлғаларды кінәлі деп тану туралы сот үкімінің болуы, онда кәсіпорынды құруға және қаржы-шаруашылық қызметіне қатысы жоқ адамның атына кәсіпорынды тіркеу (қайта тіркеу) туралы көрсетілген;
- контрагентті ҚҚС бойынша есептен шығару туралы салық органы шешімінің болуы;
-заңды тұлғаны тіркеуді (қайта тіркеуді) жарамсыз деп тану туралы, оның ішінде заңды тұлға басшысының (құрылтайшысының) қаржы-шаруашылық қызметке қатысы жоқ деген себептер бойынша сот шешімінің болуы;
- заңды тұлғаны тіркеуді (қайта тіркеуді) жарамсыз деп тану туралы, оның ішінде заңды тұлға басшысының (құрылтайшысының) қаржы-шаруашылық қызметке қатысы жоқтығына қатысты уәждермен тіркеуді (қайта тіркеуді) жарамсыз деп тану туралы сот шешімінің болуы.
Өңірлердегі соттарда дәлелдемелерді бағалау кезінде, атап айтқанда мәмілелердің нақты орындалуын негіздеу үшін жауапкер (салық төлеуші) ұсынған шарттарды, шот-фактураларды, жүкқұжаттарды, банктік шоттардан үзінділерді, мәміле бойынша салықтардың төленгені туралы құжаттарды, қылмыстық істер бойынша қорытынды процестік шешім болмағанда осы қылмыстық істердің шеңберіндегі жауап алу хаттамаларын қабылдау немесе қабылдамау кезінде белгілі бір проблемалар туындаған.
Нормативтік-құқықтық база
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық Кодексі)» 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы кодексінің 2-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының салық заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Кодекстен, сондай-ақ қабылдануы осы Кодексте көзделген нормативтік құқықтық актілерден тұрады.
Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта Салық кодексіндегі ережелерден өзгеше ережелер белгіленсе, көрсетілген шарттың ережелері қолданылады.
Соттар салық заңнамасын қолдануға байланысты істерді қарау кезінде басшылыққа алуы тиіс негізгі нормативтік құқықтық актілер:
1.Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 30 тамыздағы Конституциясы;
- «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)» Қазақстан Республикасының кодексі (бұдан әрі – СК);
3.1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (бұдан әрі – АК) (Жалпы бөлім), 1999 жылғы 1 шілдедегі (Ерекше бөлім);
- 2015 жылғы 31 қазандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексі (бұдан әрі – АПК);
- 2015 жылғы 29 қазандағы Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексі (бұдан әрі – Кәсіпкерлік кодекс) ;
- «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» 2014 жылғы 16 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңы;
- «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңы;
- «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» 1995 жылғы 17 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңы;
9.Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының нормативтік қаулылары (бұдан әрі – НҚ):
- «Салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы» 2017 жылғы 29 маусымдағы № 4;
- «Соттардың азаматтық іс жүргізу заңнамасының кейбір нормаларын қолдануы туралы» 2003 жылғы 20 наурыздағы № 2;
- «Мәмілелер жарамсыздығының және соттардың олардың жарамсыздығының салдарларын қолдануының кейбір мәселелері туралы» 2016 жылғы 7 шілдедегі № 6;
- «Соттардың АПК 29-тарауының нормаларын қолдануының кейбір мәселелері туралы» 2010 жылғы 24 желтоқсандағы № 20;
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулылары, мемлекеттік кірістер органдары жүйесіндегі уәкілетті органның нормативтік құқықтық бұйрықтары.
ҚР ЖС 2020 жылы және 2021 жылғы 3 айда салық заңнамасын қолданудың сот практикасын қорыту 2021 жылғы 9 шілдегі
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкендігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды.
Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
