Қасақана кісі өлтіруге оқталу, яғни адамға байланысты емес мән-жайлар бойынша соңына дейін жеткізілмеген басқа адамға заңсыз қасақана өлім жасау ретінде қарама-қайшы және жол берілмейтін нақты деректерге негізделген, кінәсіздік презумпциясының Конституциялық принципіне сәйкес келмейді
Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының 2016 жылғы 19 тамыздағы үкімімен бұрын сотталмаған қ.ҚК-нің 107-бабының 1-бөлігі бойынша 1 жылға пробациялық бақылау белгілей отырып, бас бостандығын шектеу бойынша сотталды. Астана қаласы сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 2016 жылғы 4 қазандағы қаулысымен К. - ға қатысты сот үкімі жойылды, жаңа үкім шығарылды. Апелляциялық үкіммен к. ҚК-нің 24-бабының 3-бөлігі, 99-бабының 1-бөлігі бойынша кінәлі деп танылды және оған түзеу колониясында қатаң режимді өтей отырып, 8 жыл бас бостандығынан айыру түріндегі жаза тағайындалды. Апелляциялық сатыдағы соттың ҚК-нің 24-бабының 3-бөлігі, 99-бабының 1-бөлігі бойынша қасақана кісі өлтіруге оқталу, яғни адамға байланысты емес мән-жайлар бойынша соңына дейін жеткізілмеген басқа адамға заңсыз қасақана өлім келтіру ретінде іс-әрекеттерін саралау туралы тұжырымдары қарама-қайшы және жол берілмейтін нақты деректерге негізделген және кінәсіздік презумпциясының Конституциялық қағидатына сәйкес келмейді. "Адамның өмірі мен денсаулығына қарсы кейбір қылмыстарды саралау туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2007 жылғы 11 мамырдағы № 1 нормативтік қаулысының 4-тармағында кісі өлтіруге жасалған қастандық деп қасақана жасалған іс-әрекеттер танылуы тиіс, олар жасалған кезде кінәлі олардың қоғамдық сипатын түсініп, жәбірленушіге құқыққа қарсы өлім келтіру мақсатында әрекет етіп, оның басталуын алдын ала болжап, кісі өлтіруге бұл, бірақ оған тәуелсіз жағдайларға байланысты өлім болған жоқ.
Қасақана кісі өлтіруге оқталу, яғни адамға байланысты емес мән-жайлар бойынша соңына дейін жеткізілмеген басқа адамға заңсыз қасақана өлім жасау ретінде қарама-қайшы және жол берілмейтін нақты деректерге негізделген, кінәсіздік презумпциясының Конституциялық принципіне сәйкес келмейді
Бұл жағдайда субъективті жағынан кісі өлтіруге әрекет тек тікелей ниетпен сипатталады. Егер қылмыс аяқталғанға дейін тоқтатылған болса, онда кінәлі адамның өз әрекетін не үшін тоқтатқаны, бұл оның еркіне байланысты ма, қылмысты жалғастыруға нақты мүмкіндігі бар ма, қандай жағдайлар қоғамдық қауіпті салдардың басталуына жол бермегені анықталуы керек. Мәселен, қылмыстық іс материалдарына, оның ішінде сотталған К., жәбірленушімен ж. айғақтарына сәйкес. ол достық қарым-қатынаста болды, олардың арасындағы қақтығыс бұрын П. - ға қарыз болған ақшаға байланысты болды, содан кейін П. Дж. - ға қарыз бергенін және ақшаны одан алу керек екенін түсіндірді. Сондықтан К. жәбірленушінің үйіне келді. Оның және жәбірленуші Ж. арасындағы пәтерде жанжал болды, ол төбелеске айналды. Төбелес кезінде К. ұзындығы небәрі 3-4 см болатын кішкентай қалта пышақпен сыртқы киім киген жәбірленушінің денесіне соққы берді. Осылайша ол оны өлтіру мақсатын көздеген жоқ. Ол кездейсоқ соққылар жасады және бұл пышақпен адамды өлтіруге болмайды деп ойлады. Жекпе-жек барысында Ж. мен пәтерден жүгіріп шықтым, ол бірден оның артындағы есікті жауып тастады. Дж. артқа кіруге қинала бастағанда, ол оны кіргізбеді. Жәбірленуші Ж.К. - Мен бұрын таныс болғанын және достық қарым-қатынаста болғанын көрсетті. 2016 жылдың 17 қаңтарында сағат 17.00 шамасында оның үйіне соңғысы келді, олар бірге "арамшөп" (марихуана) шегіп, содан кейін ол ноутбукты алып, компьютерлік ойын ойнай бастады. Ол диванда отырғанда, к. теледидардағы дыбыс деңгейін қосып, күтпеген жерден оның артына ұрып-соғып, оған дөрекі сөздермен сөйледі. Сонымен бірге ол К-нің қолында көрді. пышақ, оны сермеп, кеуде аймағына, сол жақ иыққа және бастың артқы жағына бірнеше рет соққы берді. Дж.қолынан пышақты жұлып алуға тырысып, қарсылық көрсете бастады, өзін қорғай бастады, пышақты ұстап, саусақтарын кесіп тастады. Оның агрессиясының себебі туралы сұрағанда, К.бұл себебін білетінін айтты.
Әрі қарай, К. оны біраз уақыт балконда ұстады. Бірақ ол К-ны итеріп жіберіп, пәтерден шыға алды. Ол қайтып оралғысы келгенде, К. есікті ашпады. Осыдан кейін ол өз үйінде орналасқан "Лампочка" дүкеніне барды, онда оған жедел жәрдем шақырылды. Сот-медициналық сараптаманың қорытындысына сәйкес жәбірленуші Ж. желке аймағының бірнеше енбейтін тесілген жаралары, сол жақ жүрекшенің трагусы, төменгі еріннің тесілген жарасы, 3,2 тістің толық емес дислокациясы, кеуде қуысының енбейтін тесілген жаралары, пышақтау қасиеттері бар және денсаулыққа жеңіл зиян келтіретін заттың әсерінен пайда болған сол жақ жоғарғы аяқтар болды. Кесетін қасиеттері бар заттың әсерінен пайда болған 3, 4, 5 саусақтардың иілгіш сіңірлері зақымданған оң қолдың алақан бетінің кесілген жаралары орташа ауырлықтағы денсаулыққа зиян ретінде жіктеледі. Зерттелген дәлелдер К. - ның Ж. - ны өлтіруге деген ниеті дәлелденбегенін көрсетеді. Соңғысының дене жарақаттары енбейтін пышақ жарақаттары болып табылады және ауырлық дәрежесі бойынша денсаулыққа жеңіл зиян келтіру, оң қолдың алақанының кесілген жаралары - орташа ауырлықтағы денсаулыққа зиян ретінде жіктеледі. Жәбірленуші К. - ға өмірлік маңызды органдарға соққы берілмеді. К. - ның Дж. - ны өмірінен айыру ниетінің жоқтығы, соңғысы пәтерден шыққаннан кейін, ол Дж. - ны қуып жетуге және өлтіруге мүмкіндігі болса да, оны ішінен жауып тастағанын көрсетеді. Соңғысының есікті ашып, жедел жәрдем шақыру талаптарына к. жауап бермеді. Бұл мән-жайларды К.және Ж. негізгі сот талқылауында растады. Бұл ретте К. егер ол Дж. - ны өлтіру ниеті болса, оны кісі өлтіру үшін оны қайтадан пәтерге кіргізетінін көрсетті, бірақ ол мұндай ниетпен қозғалмады. Іс материалдары қылмыс құралы - К. жәбірленушіге соққы берген пышақ тәркіленбегенін анықтады. К. - ның айғақтарынан ол қақтығыс кезінде пышақтың ұзындығы 3-4 см-ден аспайтын шағын қалта пышағын қолданғаны шығады.апелляциялық сатыдағы соттың пышақтың ұзындығы 10-11 см болатын пышақтың параметрлері туралы қорытындылары Ж. - ның іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу кезінде берген айғақтарынан алынған. Алайда, негізгі сот процесінде Дж. пышақтың кішкентай және жиналмалы екенін көрсетті. Бұл сондай-ақ куәгерлердің айғақтарымен расталды М.және П. кассациялық сатыдағы сотта ж. өзінің өтінішінде К. - ның оны өлтіру ниеті жоқ екенін көрсетті. Оның пайымдауынша, егер к. оны өлтіргісі келсе, ол мұндай ниетпен мұны істей алар еді. Сондықтан апелляциялық сатыдағы сот актілерінің күшін жоюды, К. - ны бас бостандығынан айыруды сұрады. "Адамның өмірі мен денсаулығына қарсы кейбір қылмыстарды саралау туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жоғарыда аталған нормативтік қаулысының 30-тармағына сәйкес, абайсызда өлімге әкеп соқтыратын денсаулыққа ауыр зиян келтірумен ұштасқан басқа қасақана қылмыстардан адамға құқыққа қарсы қасақана өлім келтіруді саралау, кінәлінің ниетінің бағытын, оның өз іс-әрекеттерінің нәтижелеріне субъективті қатынасын айқындау қажет - жәбірленушінің өлімі. Қылмыстың субъективті жағын және кінә нысанын анықтай отырып, жасалған қылмыстың барлық жағдайларының жиынтығына сүйену керек, атап айтқанда, қылмыскердің жәбірленушімен қарым-қатынасының сипатын, қылмыстың жасалу тәсілі мен құралын, жаралар мен басқа да дене жарақаттарының санын, сипаты мен локализациясын, қылмыс субъектісінің заңсыз әрекеттерін тоқтату себебін және т. б., сондай-ақ оның мінез-құлқын ескеру қажет. қылмыс жасалғаннан кейін.
Осылайша, іс бойынша қолда бар дәлелдер К. - ның оқиғаға дейін Ж. - мен достық қарым-қатынаста болғандығын және ол қылмыс жасаған кезде оның өміріне нақты қауіп төнбегенін, оған өлім тілемегенін анықтады. Бұл мән-жайлар К. - ның Ж-ны өлтіруге ниетінің жоқтығын дәлелдейді, бірақ еніп кететін жарақаттарға әкеп соқпаған соңғысының денесіне ретсіз пышақ салу оның Ж-ның денсаулығына зиян келтіру ниетін көрсетеді. осыған байланысты апелляциялық сатыдағы соттың К. - ның Ж-ны өлтіруге ниеті туралы тұжырымдары мүмкін емес. Бірінші сатыдағы сот жиналған дәлелдемелер негізінде К. - ның Ж-ның денсаулығына қасақана орташа ауырлықтағы зиян келтіргенін сенімді түрде анықтады және оның ҚК-нің 107-бабының 1-бөлігінде көзделген қылмыстық құқық бұзушылық жасаудағы кінәсі туралы негізді қорытындыға келді. Сот алқасы сондай-ақ Қ.қатысты 2016 жылғы 13 желтоқсандағы "Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің жиырма бес жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы" Қазақстан Республикасының Заңын қолдану керек деген қорытындыға келді. Жоғарыда аталған Заңның 2-бабының 1-тармағы ауырлығы аз қылмыстары үшін сотталған адамды жазадан босатуды көздейді. ҚК-нің 11-бабына сәйкес к.ауырлығы аз қылмысы үшін сотталды. Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы Астана қаласы сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының қаулысының және осы соттың қ.қатысты апелляциялық үкімінің күшін жойып, ҚК-нің 107-бабының 1-бөлігі бойынша бас бостандығын шектеудің 1-жылына сотталған Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының үкімін өзгертті. К-ге қатысты қолданылады. "Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің жиырма бес жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабының 1-тармағы және ол жазадан босатылды. Адвокаттың өтініші қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
