Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 159-бабына түсініктеме. Ақшалай өндіріп алу
Осы Кодекстің 71, 78, 80, 81, 82, 90, 142, 144, 156 және 165-баптарында көзделген процестік міндеттерді орындамағаны және сот отырысындағы тәртіпті бұзғаны үшін жәбірленушіге, куәға, маманға, аудармашыға және адвокатты, прокурорды және сотталушыны қоспағанда, өзге де адамдарға осы Кодекстің 160-бабында белгіленген мөлшерде және тәртіппен ақшалай өндіріп алу қолданылуы мүмкін.
Ақшалай өндіріп алу — іс бойынша іс жүргізудің қалыпты барысын қамтамасыз ету мақсатында қолданылатын процестік мәжбүрлеудің жеткілікті тиімді шарасы. Оны қолдану көп уақытты қажет етпейді, алайда қылмыстық істің дұрыс шешілуіне ықпал етеді. Ақшалай өндіріп алуды қылмыстық процесті жүргізетін орган оның кез келген сатысында ҚПК-нің 160-бабында белгіленген тәртіпке сәйкес қолданады.
Сотқа дейінгі қылмыстық процесте ақшалай өндіріп алуды құқық бұзушылық жасалған жердегі тергеу судьялары анықтау органдарының, тергеушінің, прокурордың хаттамалары негізінде салады және, әдетте, процестік міндеттерді орындамағаны үшін мынадай процеске қатысушыларға: жәбірленушіге, куәға, аудармашыға, куәгерге, жеке кепілгерге, заңды өкілдерге, күдіктіге, айыпталушыға қолданылады.
Сот отырысы барысында істі қарау кезінде сот отырысындағы тәртіп бұзылған, төрағалық етушінің өкімдеріне бағынбаған, сондай-ақ сотты құрметтемеуді анық көрсететін өзге де әрекеттер (әрекетсіздік) жасалған жағдайда (қылмыстық құқық бұзушылық белгілері болмаған кезде) кінәлі кез келген адамға (тек процеске қатысушыға ғана емес) ҚПК-нің 160-бабында көзделген тәртіппен тікелей сот отырысы залында өзінің қаулысымен ақшалай өндіріп алуға ұшыратуға немесе оны сот отырысы залынан шығаруға құқылы. Сот отырысы залынан шығару айыптаушы мен қорғаушыдан басқа кез келген процеске қатысушыға немесе өзге адамға қатысты жүзеге асырылуы мүмкін. Судьяның мұндай әрекеттері басты сот талқылауының хаттамасында көрсетіледі. Ал соттың ақшалай өндіріп алу туралы шешімі барлық жағдайда жеке уәжді қаулы түрінде ресімделеді. Бұл ретте сот отырысы барысында сотталушыға, адвокатқа және прокурорға ақшалай өндіріп алу қолданылмайды (ҚПК-нің 346–347-баптары).
- Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне 2020 жылғы түсініктеме. Авторы: Қоғамов Марат Чекишевич, заң ғылымдарының докторы, Қазақстанның құрметті заңгері, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің еңбек сіңірген қызметкері.
Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Указ Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгері Заңгерлік қызмет Заңгерлік консультация Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер даулары Қорғау Төрелік Қазақстанның заң компаниясы Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Шарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Қағидалар Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Қағидалар Жолдаулар \
