Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 113-бабына түсіндірме. Қылмыс жасаған адамды ұстап алу кезінде денсаулыққа ауыр зиян келтіру
Қылмыс жасаған адамды ұстап алу үшін қажетті шараларды асыра қолдану кезінде қасақана денсаулыққа ауыр зиян келтіру —
айлық есептік көрсеткіштің бір мыңға дейінгі мөлшерінде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына, не төрт жүз сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға, не бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге, не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Қылмыс жасаған адамды ұстап алу үшін қажетті шараларды асыра қолдану кезінде денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің қоғамдық қауіптілігі ұсталып жатқан адам жасаған қылмыстың қоғамдық қауіптілік сипаты мен дәрежесінің және оны ұстау мән-жайларының айқын сәйкес келмеуінен көрінеді, мұндай жағдайда адамға қажеттіліксіз, қалыптасқан жағдайға байланысты туындамаған, анық шамадан тыс денсаулыққа зиян келтіріледі.
Қоғамға қауіпті қол сұғушылық жасаған адамды ұстау құқығына арнайы уәкілеттік берілген адамдармен қатар, жәбірленушілер мен басқа да азаматтардың да ие екенін ескеру қажет.
Қылмыстың объектісі — адамның денсаулығы.
Қылмыстың объективтік жағы денсаулыққа ауыр зиян келтіретін әрекеттер жасаумен және қылмыс жасаған адамды ұстау үшін қажетті шараларды асыра қолдану кезіндегі әрекеттер мен туындаған зардаптар арасындағы себепті байланыспен сипатталады. Денсаулыққа ауыр зиян келтіру белгілері ҚК-нің 106-бабын талдау кезінде қарастырылған. Қылмыс жасаған адамды ұстау үшін қажетті шараларды асыра қолдану ұғымы ҚК-нің 33 және 103-баптарына түсініктеме беру кезінде ашып көрсетілген.
Қылмыс жасаған адамды ұстау үшін қажетті шараларды асыра қолдану кезінде абайсызда денсаулыққа ауыр немесе орташа ауырлықтағы зиян келтіру қылмыстық жауаптылықты жоққа шығарады.
Қылмыс құрамы құрылымы бойынша материалдық болып табылады. Қылмыс денсаулыққа ауыр зиян келтірілген сәттен бастап аяқталған деп есептеледі.
Субъективтік жағы тікелей немесе жанама қасақаналық нысанындағы кінәмен сипатталады.
Адам өзінің қоғамға қауіпті әрекетінің нәтижесінде басқа адамның денсаулығына ауыр зиян келтірілетінін сезінеді, қоғамға қауіпті зардаптардың туындау мүмкіндігін немесе болмай қоймайтынын алдын ала болжайды және олардың туындауын қалайды (тікелей қасақаналық) не оларға саналы түрде жол береді немесе оларға немқұрайлы қарайды (жанама қасақаналық).
Себеп — қылмыс жасаған адамды ұстауға деген ниет. Мақсат — кәсіби міндеттерді орындау немесе қылмыстық жазаланатын іс-әрекет жасаған адамды ұстау кезінде құқық қорғау органдарына жәрдем көрсету.
Қылмыстың субъектісі — 16 жасқа толған, есі дұрыс жеке тұлға.
ҚК-нің 113-бабында көзделген әрекет онша ауыр емес қылмыстарға жатады.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне 2021 жылғы түсініктеме авторы — Исидор Шамилович Борчашвили, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі, ҚР Конституциялық Кеңесі мен ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Ғылыми-консультативтік кеңестердің мүшесі, ҚР Қауіпсіздік Кеңесі жанындағы құқық қорғау жүйесін реформалау жөніндегі жұмыс тобының мүшесі, Қазақстан Республикасы ІІМ-нің еңбек сіңірген қызметкері.
Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Указ Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы заңгері Заңгерлік қызмет Заңгерлік кеңес беру Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер мен даулар Қорғау Арбитраждық Қазақстанның заң компаниясы Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Шарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Қағидалар Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Қағидалар Жолдаулар
