Мемлекеттік сатып алу туралы шартты жасасуды тоқтата тұру
Мемлекеттік сатып алу саласындағы камералдық бақылау мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылады:
· мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын уақтылы және толық орналастыруға қатысты. Тиісті бюджет (даму жоспары) немесе қаржыландырудың жеке жоспары бекітілген (нақтыланған) күннен бастап он бес жұмыс күні өткеннен кейін жүргізіледі.
· бағалық ұсыныстарға сұрау салу тәсілімен жүзеге асырылатын мемлекеттік сатып алуға қатысты. Мемлекеттік сатып алудың жүргізілетіні туралы мәліметтер веб-порталда орналастырылған күннен бастап мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасалғанға дейін жүргізіледі.
· бір көзден алу тәсілдерімен мемлекеттік сатып алу туралы шартты тікелей жасасу арқылы және (немесе) тауар биржалары арқылы жүзеге асырылатын мемлекеттік сатып алуға қатысты. Мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасы әлеуетті өнім берушіге қол қоюға жіберілген күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізіледі.
· конкурс (аукцион) тәсілдерімен жүзеге асырылатын мемлекеттік сатып алуға қатысты мынадай бағыттар бойынша жүргізіледі:
1) бірінші бағыт: конкурс (аукцион) жарияланған күннен бастап конкурстық құжаттаманың (аукциондық құжаттаманың) жобасын алдын ала талқылау кезеңінде ескертулерді қабылдау мерзімі аяқталғанға дейін;
конкурстық құжаттаманың жобасын алдын ала талқылау жүргізілмеген жағдайда, мемлекеттік сатып алуды конкурс тәсілімен жүзеге асыру туралы хабарландыру мәтіні веб-порталда орналастырылған күннен бастап он күнтізбелік күн ішінде;
2) екінші бағыт – конкурстық құжаттаманың жобасын алдын ала талқылау хаттамасы веб-порталда орналастырылған күннен бастап он күнтізбелік күн ішінде;
3) үшінші бағыт – алдын ала рұқсат беру хаттамасы веб-порталда орналастырылған күннен бастап жеті жұмыс күні ішінде;
4) төртінші бағыт, тәуекелдерді басқару жүйесінің негізінде камералдық бақылау жүргізу кезінде – Мемлекеттік сатып алу туралы заңның 47-бабының 5-тармағында көзделген шағымдар бойынша – Мемлекеттік сатып алу туралы заңның 47-бабының 2-тармағында белгіленген мерзім өткен күннен бастап он жұмыс күні ішінде.
Камералдық бақылауды төртінші бағыт бойынша жүргізу кезінде әкімшілік рәсімге қатысушыға тыңдау шеңберінде алдын ала шешімге қатысты өз ұстанымын білдіру мүмкіндігі беріледі (яғни № 598 Қағидалардың 17-тармағы 4) тармақшасының шеңберінде).
Бұл жағдайда ДВГА камералдық бақылауды жүргізу мерзімі аяқталғанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей мемлекеттік сатып алу веб-порталында Мемлекеттік сатып алу туралы заңның 47-бабының 5-тармағына сәйкес келіп түскен шағымдарға жауап жобасын және (немесе) әлеуетті өнім берушілердің/мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушылардың қатысуымен алдын ала талқылау үшін хабарламаның жобасын орналастырады.
Тыңдау рәсімі ӘРПК-нің 73-бабына сәйкес шағымға жауап жобасы немесе хабарлама жобасы орналастырылған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде ақпараттық жүйелер арқылы жүргізіледі.
Тыңдау рәсімінің нәтижелері бойынша № 598 Қағидалардың 23-тармағында белгіленген мерзімнің соңғы жұмыс күнінде Департамент веб-порталда тыңдау хаттамасын орналастырады. Хаттамада мемлекеттік сатып алуға қатысушылардың ұстанымдары, оның ішінде аталған Қағидалардың 22-тармағында көзделген ақпарат қамтылады.
Камералдық бақылауды жүргізу кезінде тиісті бағыт бойынша камералдық бақылау жүргізу кезеңінде шағым берген тұлғаның дәлелдері № 598 Қағидалардың 17-тармағына сәйкес ескеріледі, яғни шағым мәлімделген талаптар (дәлелдер) шегінде қаралады (Заңның 47-бабының 5-тармағы).
Уәкілетті орган шағым келіп түскен күннен бастап бір жұмыс күнінен кешіктірмей тапсырыс берушіге мемлекеттік сатып алу туралы шартты жасасуды тоқтата тұру туралы хабарлама жібереді. Бұл ӘРПК-нің 96-бабының ережелеріне сәйкес келеді, оған сәйкес шағым беру әкімшілік актінің, әкімшілік әрекеттің орындалуын тоқтата тұрады.
Конкурстық құжаттаманың (аукциондық құжаттаманың) талаптарына, оның ішінде онда көрсетілген біліктілік талаптарына қатысты, егер конкурстық құжаттаманың (аукциондық құжаттаманың) жобасына Мемлекеттік сатып алу туралы заңның 22-бабында белгіленген тәртіппен ескертулер берілмеген болса, әлеуетті өнім берушілердің шағымдары қаралуға жатпайды.
Айта кету керек, рейтингтік-балдық жүйені пайдалана отырып өткізілген конкурс қорытындыларына Заңның 47-бабында белгіленген тәртіппен шағым жасауға болмайды.
Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы заңның 30-бабы 4-бөлігінің 1) тармақшасына сәйкес камералдық бақылау шараларының бірі – мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және лауазымды адамдардың барлығының орындауы үшін міндетті болып табылатын камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама жіберу.
Камералдық бақылау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған кезде аумақтық бөлімше мемлекеттік аудит объектілеріне камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама ресімдейді және жібереді.
Хабарлама – жария-құқықтық қатынастарда қабылданатын және белгілі бір тұлғаның немесе жеке-дара айқындалған тұлғалар тобының Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген құқықтары мен міндеттерін іске асыратын әкімшілік акт.
Хабарлама мемлекеттік аудит объектісіне табыс етілген (алынған) күннен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде мемлекеттік аудит объектісімен орындалуға тиіс.
ӘКІМШІЛІК ТАЛАП ҚОЮЛАРДЫ ҚАЙТАРУ
Соттылыққа жатпауына байланысты қайтарудың негізгі себебі дауланатын әкімшілік актінің электрондық нысанда шығарылғаны және сондықтан талап қоюшының орналасқан (тұрғылықты) жері бойынша қаралуға тиіс болғаны болып табылды. Бұл ереже ӘРПК-де енгізіліп, сот практикасының бастапқы кезеңінде қайтарулар санының өсуіне әсер етті. Талап қоюлардың көпшілігі бірінші сатыдағы Астана қаласының сотымен қайтарылды, өйткені орталық әкімшілік органдар елордада орналасқан.
ӘРПК-нің 3-бабының бірінші және екінші бөліктеріне сәйкес, ол ішкі әкімшілік рәсімдерді, әкімшілік рәсімдерді жүзеге асыруға байланысты қатынастарды, сондай-ақ әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібін реттейді. Кодекспен реттелетін қатынастардың қатысушылары мемлекеттік органдар, әкімшілік органдар, лауазымды адамдар, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалар болып табылады. ӘРПК-нің құқықтық реттеу нысанасы әкімшілік органдардың нақты тұлғалардың құқықтары мен міндеттерін белгілеуге, өзгертуге немесе жоюға бағытталған, заңдық билік шешімін қабылдауға, оның күшін жоюға, өзгертуге, орындауға, заңдық маңызы бар әрекеттер жасауға байланысты қызметі болып табылады.
№5 НПВС-тің 1-тармағының мәнінен соттар өнім берушіні таңдау және онымен мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасу барысында туындайтын, қаралу тәртібі ӘРПК нормаларымен реттелетін дауларды және мемлекеттік сатып алу туралы шарттан туындайтын, азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қаралатын дауларды ажыратуы қажет.
Соттарға мемлекеттік сатып алу туралы шарттан туындайтын, атап айтқанда:а) тапсырыс берушінің шартты бұзу туралы хабарлама жіберу жөніндегі әрекеттерін заңсыз деп тану және олардың күшін жою туралы;б) жауапкердің шартты бұзу жөнінде шаралар қабылдамау жөніндегі әрекетсіздігін заңсыз деп тану және оны шартты бұзуға міндеттеу туралы;в) шартты біржақты тәртіппен бұзу туралы хабарламаны заңсыз деп тану туралы;г) осындай хабарламаны жіберу жөніндегі әрекеттерді заңсыз деп тану туралы талап қоюлар келіп түскен.
Соттар мұндай талап қоюларды қайтаруды даулардың бір тараптың (өнім берушінің) екінші тарапқа (тапсырыс берушіге) әкімшілік органдардың нормативтік құқықтық актілерде белгіленген өкілеттіктеріне байланысты әкімшілік немесе өзге де биліктік бағыныстылығына не тәуелділігіне негізделмейтінімен негіздеген. Қаралып отырған жағдайда мәлімделген талаптар тапсырыс беруші мен өнім беруші арасында жасалған шарттың талаптарына қатысты дауды қамтиды, бұл олардың арасындағы жария-құқықтық қатынастарды жоққа шығарады.
Мұндай жағдайларда талап қоюлар ӘРПК-нің 3-бабы жетінші бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес заңды түрде қайтарылған, онда іс жүргізу тәртібі ГПК-де көзделген істердің әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен қаралуға жатпайтыны көрсетілген.
Талап қоюшылар жүргізілген ішкі мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша аудиторлық есеп пен аудиторлық қорытындыға дау келтірген, ал соттар мұндай талап қоюларды қайтару туралы негізді қорытындыға келген.
Осы даулардың соттылығына қатысты мәселелердің қысқа уақыт ішінде туындағанын атап өткен жөн, бұл ГАжҚБ туралы заңның 19-бабына бірнеше рет енгізілген өзгерістерге байланысты болды.
Мәселен, 2021 жылғы 1 шілдеден 6 шілдеге дейін осы бапта ГАжҚБ органдары осы баптың 2, 3, 4 және 5-тармақтарына сәйкес басқа ГАжҚБ органдары жүргізген мемлекеттік аудиттің нәтижелерін ішкі аудит қызметтерінің құжаттарын қоспағанда, егер олар Қазақстан Республикасының әкімшілік сот ісін жүргізу туралы заңнамасына сәйкес сотпен заңсыз деп танылмаса, мойындайтыны көзделген.
2021 жылғы 6 шілдеден бастап бұл норма дауларды азаматтық процестік юрисдикцияға ауыстыру арқылы өзгертілді, бұл, осы Талдау авторларының пікірінше, заңдық қисын тұрғысынан негізді болып табылады, өйткені аудиторлық қорытынды² бірінші жағдайда аудиторлардың қорытындылары мен ұсынымдарын, ал аудиторлық есеп³ екінші жағдайда аудит нәтижелерін қамтиды. Бұл ретте аталған құжаттар⁴ әкімшілік актіге тән міндетті өлшемшарттарға ие емес.
Сонымен бірге, соттар ГАжҚБ туралы заңның 5-бабы 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қаржылық бақылаудың ден қою шараларының бірі барлық мемлекеттік органдар, ұйымдар мен лауазымды адамдар үшін міндетті болып табылатын, анықталған бұзушылықтарды жою және оларды жіберген тұлғалардың жауаптылығын қарау туралы нұсқама шығару болып табылатынына назар аударуы қажет.
Бұдан басқа, осы Заңның 58-4-бабының 7-тармағы ГАжҚБ саласындағы уәкілетті органның апелляциялық комиссиясының шешімдеріне шағым жасау құқығын көздейді.
Мұндай нұсқамалар мен апелляциялық комиссия шешімдеріне дау айту, егер олар әкімшілік актінің, әрекеттің (әрекетсіздіктің) өлшемшарттарына сәйкес келсе, әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен, сондай-ақ ГАжҚБ органдарының және (немесе) олардың лауазымды адамдарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) дау айту сияқты жүзеге асырылады⁶.
ӘКІМШІЛІК ІСТЕРДІҢ СОТТЫЛЫҒЫ
ӘРПК-нің 102-бабының екінші бөлігіне сәйкес, әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен соттарға осы Кодексте көзделген жария-құқықтық қатынастардан туындайтын даулар соттылыққа жатады.
№4 НПВС-тің 2-тармағында мемлекеттік сатып алу қорытындыларына, уәкілетті органның әлеуетті өнім берушіні РНУ-ға енгізу туралы шешімдеріне, сондай-ақ мемлекеттік сатып алуды жүргізу нәтижелері бойынша уәкілетті органның шешімдеріне, қорытындыларына, нұсқамаларына, хабарламаларына дау айту ӘРПК-нің 106-бабының үшінші бөлігінде көзделген тәртіппен талап қоюшының тұрғылықты жері (орналасқан жері) бойынша жүзеге асырылатыны түсіндірілген.
Егер талап қоюшы конкурс қорытындыларын заңсыз деп тану туралы талаппен қатар осы негізде жасалған мемлекеттік сатып алу туралы шартты жарамсыз деп тануды талап етсе, онда мұндай талап қоюлар ӘРПК-нің 84-бабының үшінші бөлігінің, 155-бабының үшінші бөлігінің, 156-бабының екінші бөлігінің талаптарын ескере отырып, МСАК-та бірлесіп қаралуға жатады.
Талдау авторлары жоғарыда келтірілген НПВС ережесіне әкімшілік юрисдикция судьялары үшін өткізілген жедел кеңестер мен семинарларда бірнеше рет назар аударылғанын атап көрсетеді. Алайда мемлекеттік сатып алу қорытындыларына дау айту туралы талап қою талаптарымен бірлесіп берілген мемлекеттік сатып алу туралы шарттарды тану бөлігіндегі талап қою талаптарының қайтарылған жағдайлары орын алып отыр.
№4 НПВС сондай-ақ бұл жағдайда шартты жарамсыз деп тану туралы талап қою бөлігінде талап қоюшының шартта көзделген дауды сотқа дейін реттеу тәртібін сақтауын талап етпейді.
Әлеуетті өнім берушінің тапсырыс берушінің, ұйымдастырушының, мемлекеттік сатып алудың бірыңғай ұйымдастырушысының, комиссиялардың, сарапшының, мемлекеттік сатып алу саласындағы бірыңғай оператордың әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), шешімдеріне, сондай-ақ уәкілетті органның және ГАжҚБ органдарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), шешімдеріне қатысты талап қоюлары МСАК-та қаралуға жатады.
Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушылардың, тапсырыс берушілердің мемлекеттік сатып алу туралы заңның 12-бабы 4-тармағы бірінші бөлігінің 1) және 3) тармақшаларын қолдануға байланысты талап қоюлары, сондай-ақ мемлекеттік сатып алу туралы шарттарды орындаудан туындайтын талап қоюлар МАЭС-та қаралуға жатады.
Мемлекеттік сатып алу туралы заңның 12-бабы 4-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес әлеуетті өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы уәкілетті органның шешіміне дау айту туралы талап қоюлар МСАК-та қаралуға жатады.
СОТҚА ДЕЙІНГІ ТӘРТІП
Әкімшілік рәсімдердің міндеттері мыналар болып табылады: жеке және заңды тұлғалардың жария құқықтарын, бостандықтары мен мүдделерін толық іске асыру; жария-құқықтық қатынастарда жеке және қоғамдық мүдделердің теңгеріміне қол жеткізу; жария-құқықтық салада заңдылықты нығайту.
Егер заңда дауды сотқа дейін реттеу тәртібі белгіленсе, сотқа жүгіну осы тәртіп сақталғаннан кейін берілуі мүмкін (ӘРПК-нің 9-бабының 3-бөлігі).
ӘРПК-нің 91-бабының 1 және 5-тармақтарына сәйкес әкімшілік рәсімге қатысушы әкімшілік актіге, әкімшілік актіні қабылдауға байланысты емес әкімшілік әрекетке (әрекетсіздікке) әкімшілік (сотқа дейінгі) тәртіппен шағым жасауға құқылы.
Егер заңда өзгеше көзделмесе, сотқа жүгінуге сотқа дейінгі тәртіппен шағым жасалғаннан кейін жол беріледі.
Мемлекеттік сатып алу туралы заңның 12-бабының 6-тармағына сәйкес, егер әлеуетті өнім беруші осы баптың 5-тармағының екінші бөлігінде көзделген уәкілетті органның өзін мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы шешімімен келіспесе, мұндай әлеуетті өнім беруші РНУ-ға енгізілгені туралы білген күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей уәкілетті орган айқындаған тәртіппен Келісу комиссиясына жүгінуге құқылы.
Келісу комиссиясы мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған әлеуетті өнім берушінің өтінішін қарайды және мұндай әлеуетті өнім берушіні РНУ-дан шығару немесе шығарудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.
Әлеуетті өнім берушіні РНУ-дан шығару туралы шешім қабылданған жағдайда, тапсырыс беруші уәкілетті органға жүгінеді.
Уәкілетті орган Келісу комиссиясының шешімін ескере отырып, әлеуетті өнім берушіні РНУ-дан шығару туралы шешім шығарады.
Қазіргі уақытта Келісу комиссиясының өкілеттіктеріне әлеуетті өнім берушілердің өтініштерін қарау және бұйрық шығаруға негіз болған мән-жайлар мен себептердің негізділігін анықтау жатады, бұл кейіннен сотқа талап қою қажеттілігін болдырмауы мүмкін.
ӘРПК-нің 91-бабының 5-бөлігінің талаптарына сәйкес, егер заңда өзгеше көзделмесе, сотқа жүгінуге сотқа дейінгі тәртіппен шағым жасалғаннан кейін жол беріледі.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2022 жылғы 17 ақпандағы №176 бұйрығымен Келісу комиссиясы туралы үлгілік ереже бекітілді.
Келісу комиссиясына жүгіну үшін оны мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп таныған күннен бастап 60 күнтізбелік күнді құрайтын бұлтартпас мерзім белгіленген.
Сонымен бірге, әлеуетті өнім берушілердің Келісу комиссиясына жүгіну мерзімін өткізіп алып, дауды сотқа дейін реттеу мүмкіндігін жоғалтқанына сілтеме жасап, сотқа жүгінетін жағдайлар орын алуда.
Келісу комиссиясына жүгіну мерзімін өткізіп алу әлеуетті өнім берушіге дауды сотқа дейін міндетті түрде реттемей-ақ сотқа жүгіну мүмкіндігі бар деп пайымдауға негіз береді.
Мұндай практиканың қалыптасуы әлеуетті өнім берушілер тарапынан сот арқылы қорғалу құқығын теріс пайдалануға, сондай-ақ сотқа берілетін талап қоюлардың көбеюіне әкелуі мүмкін.
ӘРПК-нің 92-бабының 2-бөлігінде әкімшілік рәсімге қатысушының шағымды қарайтын органға шағым беру үшін өткізіп алған мерзімді қалпына келтіру туралы өтінішхат беру құқығы көзделген.
Заңның 12-бабы 4-тармағының 2) тармақшасына сәйкес мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі жеңімпаздар деп айқындалған, мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған әлеуетті өнім берушілердің тізбесін білдіреді.
Осы баптың 5-тармағында осы баптың 4-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасында көзделген мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі (жеңімпаздар деп айқындалған әлеуетті өнім берушілердің (екінші орын алған әлеуетті өнім берушілердің), мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған әлеуетті өнім берушілердің) әлеуетті өнім берушілерді мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы уәкілетті органның шешімі негізінде қалыптастырылатыны көзделген.
Заңның 43-бабының 3-бөлігіне сәйкес мемлекеттік сатып алу туралы шарт конкурс, аукцион, баға ұсыныстарын сұрату тәсілдерімен жүзеге асырылған мемлекеттік сатып алудың жеңімпазы тарапынан мемлекеттік сатып алу веб-порталына мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасы қоса берілген хабарлама келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылуға тиіс.
Заңның 44-бабының 1-тармағына сәйкес, егер жеңімпаз деп танылған әлеуетті өнім беруші осы Заңда белгіленген мерзімдерде тапсырыс берушіге қол қойылған мемлекеттік сатып алу туралы шартты ұсынбаса немесе мемлекеттік сатып алу туралы шартты жасасып, мемлекеттік сатып алу туралы шарттың орындалуын қамтамасыз етуді және (немесе) осы Заңның 26-бабына сәйкес соманы (бар болса) енгізбесе, мұндай әлеуетті өнім беруші мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған деп танылады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы №694 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік сатып алу саласындағы тізілімдерді қалыптастыру және жүргізу қағидаларының» 22-тармағына сәйкес жеңімпаз деп танылған немесе екінші орын алған әлеуетті өнім беруші Заңда белгіленген мерзімдерде мемлекеттік сатып алу туралы шартқа веб-портал арқылы қол қоймаған жағдайда, мұндай әлеуетті өнім беруші уәкілетті органның осы Қағидаларға №5 қосымшаға сәйкес нысан бойынша веб-портал арқылы қабылданатын шешімімен мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне автоматты түрде енгізіледі.
Осылайша, әлеуетті өнім беруші мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп танылуы мүмкін:
- мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасы қоса берілген хабарлама мемлекеттік сатып алу веб-порталына келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде мемлекеттік сатып алу туралы шартқа қол қоймаған жағдайда;
- мемлекеттік сатып алу туралы шартты жасасқаннан кейін әлеуетті өнім беруші шарттың орындалуын қамтамасыз етуді енгізбеген жағдайда.
Уәкілетті органның бұйрығы ауыртпалық түсіретін әкімшілік акт болып табылады.
Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысы мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтаруына байланысты әлеуетті өнім берушіні (өнім берушіні) РНУ-ға енгізу туралы уәкілетті органның шешімдеріне дау айту туралы әкімшілік талап қоюларды қарау кезінде соттар мемлекеттік сатып алу жеңімпазының шартқа қол қою міндетін белгілейтін Заңның 43-бабының 3-тармағының талаптарын басшылыққа алуға тиіс екенін түсіндіреді.
Шартқа қол қойылмаған жағдайда, әлеуетті өнім беруші оған қол қою үшін өзіне байланысты барлық шараларды қабылдағанын, алайда оның еркіне байланысты емес объективті мән-жайларға байланысты шартқа қол қоя алмағанын дәлелдеуге тиіс.
ӘРПК-нің 2-тарауына сәйкес әкімшілік рәсімдер мен әкімшілік сот ісін жүргізу қағидаттарының бірі әкімшілік актінің, әкімшілік әрекеттің (әрекетсіздіктің) мөлшерлестігі болып табылатынын атап өткен жөн.
ӘРПК-нің 10-бабына сәйкес әкімшілік қалауды жүзеге асыру кезінде әкімшілік орган, лауазымды адам әкімшілік рәсімге қатысушының және қоғамның мүдделерінің әділ теңгерімін қамтамасыз етеді. Бұл ретте әкімшілік акт, әкімшілік әрекет (әрекетсіздік) мөлшерлес, яғни жарамды, қажетті және пропорционалды болуға тиіс.
Заңның 12-бабының 5-тармағында әлеуетті өнім берушіні мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған деп тану туралы уәкілетті органның шешімі автоматты түрде қабылданатыны белгіленбеген.
Дауланатын бұйрықтардың автоматты түрде қалыптастырылғаны туралы уәждер әкімшілік сот төрелігінің әділдік пен мөлшерлестік сияқты қағидаттарына сәйкес келмейді.
Уәкілетті орган объективтілік пен бейтараптықты сақтай отырып, әлеуетті өнім берушіге әкімшілік істің мән-жайларын жан-жақты және толық зерттеу бойынша өз құқықтарын іске асыру үшін тең мүмкіндіктер мен жағдайларды қамтамасыз етуге міндетті (ӘРПК-нің 8-бабының 1-бөлігі).
НОРМАТИВТІК ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗА
Қазақстан Республикасының Конституциясы;
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (ҚР АК);
Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексі (ҚР АПК);
Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі (ӘРПК);
Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі;
Қазақстан Республикасының Салық кодексі;
Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңы (Мемлекеттік сатып алу туралы заң);
Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы» Заңы (Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы заң);
Қазақстан Республикасының «Құқықтық актілер туралы» Заңы;
Қазақстан Республикасының «Ұлттық әл-ауқат қоры туралы» Заңы;
Қазақстан Республикасының «Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы туралы» Заңы;
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы №648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (№648 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы №694 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алу саласындағы тізілімдерді қалыптастыру және жүргізу қағидалары (№694 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы №598 бұйрығымен бекітілген Камералдық бақылау жүргізу қағидалары (№598 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 19 наурыздағы №392 бұйрығымен бекітілген Ішкі мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау жүргізу қағидалары (№392 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 20 наурыздағы №127 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырудың арнайы тәртібі (қолданылу мерзімі 2020 жылғы 31 желтоқсанға дейін);
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы №1200 қаулысымен бекітілген Ерекше тәртіпті қолдана отырып мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (№1200 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2022 жылғы 21 сәуірдегі №4 «Соттардың мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы қолдануы туралы» нормативтік қаулысы (№4 НПВС);
Қордың Директорлар кеңесі басқармасының 2019 жылғы 3 қыркүйектегі №31/19 шешімімен бекітілген Қордың сатып алу қызметін басқару стандарты;
Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілері.
ҚЫСҚАРТУЛАР
әкімшілік акт – әкімшілік акт;
МC – мемлекеттік сатып алу;
РНУ – мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі;
МСАК – мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сот;
ӘІСК – облыстық соттың әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;
ҚР ЖС ӘІСК – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;
МАЭС – мамандандырылған ауданаралық экономикалық сот;
Қаржымині – Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі;
Қазынашылық – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті;
ІМАК – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Ішкі мемлекеттік аудит комитеті;
ІМАД – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің Ішкі мемлекеттік аудит департаменті;
МАҰБ – мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
