195-бапқа түсініктемелер. Соттың Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексінің ісіне қатысатын адамдардың өтінішхаттарын шешуі
Іске қатысушы адамдардың және істі талқылауға байланысты мәселелер бойынша өкілдердің өтінішхаттары іске қатысушы адамдардың пікірін тыңдағаннан кейін шешіледі, бұл туралы сот отырысының хаттамасында көрсетіледі. Осы Кодексте белгіленген жағдайларда соттың ұйғарымы шығарылады.
АІЖК-нің 46-бабында көзделген басқа құқықтармен қатар іске қатысатын адамдардың, демек, олардың өкілдерінің істі дұрыс қарау және шешу мақсатында өтініш берушінің пікірі бойынша қажетті іс жүргізу әрекеттерін жасау туралы өтінішхат мәлімдеу құқығы көзделген.Тараптардың және іске қатысатын басқа адамдардың өтініштері олардың азаматтық құқықтарын жүзеге асырудың негізгі нысандарының бірі болып табылатынын атап өткен жөн. Тараптардың диспозитивтілігі мен бәсекелестігіне негізделген сот ісін жүргізудің ерекшелігі іске қатысушы тұлғалардың, ең алдымен Тараптардың өздерінің іс жүргізу құқықтарын белсенді түрде іске асыруын талап етеді.Өтініштер судьяға, прокурорға, процеске басқа да қатысушыларға қарсылық білдіру туралы, соттың дәлелдемелер жинауға жәрдем көрсетуі, дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы, қажет болған жағдайда сараптама тағайындау, іс бойынша іс жүргізуді тоқтата тұру, іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы мәлімделуі мүмкін, өтінішті қараусыз қалдыру және т. б. істі қарау барысында әртүрлі, негізінен ақпараттық сипаттағы өтініштер де жасалуы мүмкін-сот отырысына келмеу себептері туралы, егер сот тараптарға және іске қатысатын басқа адамдарға оларды ұсынуды ұсынса, қосымша дәлелдердің болмауы туралы және т. б. өтініштер мен өтініштер ауызша түрде де жасалуы мүмкін, және жазбаша түрде. Біздің ойымызша, ауызша өтініштердің мазмұны сот отырысының хаттамасында көрсетілуі тиіс. Жазбаша өтініштерге қатысты белгілі бір жазбаша өтініштің өтінішін және оның іс материалдарында бар-жоғын көрсету жеткілікті болады.Өтініштердің негізділігі және олардың қаралатын іске қатысы туралы мәселелер бойынша іске қатысушы адамдардың пікірі және прокурордың қорытындысы тыңдалады. Түсініктеме берілген баптың нормаларының мәні бойынша өтінішхаттарды сот отырысының дайындық бөлігінде олар мәлімделгеннен кейін тікелей сот шешеді. Сондай-ақ бұрын мәлімделген және жазбаша түрде сотқа берілген өтініштер қаралуы керек.Арыздың немесе өтінішхаттың мазмұны мен сипатына қарай сот ұйғарым шығарады, ол сот отырысының хаттамасына енгізіледі.Сот отырысының хаттамасына енгізілетін ұйғарым шығару мәлімделген өтінішхаттар бойынша іс жүргізу шешімін қабылдаудың негізгі нысаны болып табылады. Қажет болған жағдайда, бұл азаматтық іс жүргізу заңнамасының нормаларында көзделген кезде сот іске қатысушы адамның өтінішхатын қарау нәтижелері бойынша жазбаша ұйғарым шығара алады.Соттың өтінішхатты қанағаттандырудан бас тартуы іске қатысушы адамды сот талқылауының барысына байланысты онымен қайта жүгіну құқығынан айырмайды. Сот жаңа өтінішхат бойынша немесе өз бастамасы бойынша (істі одан әрі қарау кезінде мән-жайлар өзгерген жағдайда) бұрын шығарылған ұйғарымды қайта қарауға құқылы.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖОҒАРҒЫ СОТЫНЫҢ КІТАПХАНАСЫ
Астана, 2016 жыл
УДК 347 (574)
К 63
ISBN 978-601-236-042-4
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
