Сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы шағым
Қазақстан Республикасының
Әкімшілік істер жөніндегі кассациялық сотына
Астана қаласы, Төле би көшесі, 53а.
Талап қоюшы: «М...А» ЖК, М.П.А. атынан.
ЖСН ..
Алматы қаласы, шағынаудан ....
Сенімхат бойынша өкілі:
«Заң және Құқық» адвокаттар алқасы
БСН 201240021767
Алматы қаласы, Абылай Хан даңғылы, 79-үй, 304-кеңсе
info@zakonpravo.kz / www.zakonpravo.kz
+7 708 971 78 58; +7 727 971 78 58.
Жауапкерлер:
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің
Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің
Әуезов ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасы» РММ.
БСН 910740000113
Алматы қаласы, Әуезов ауданы, 8-шағынаудан, 4А үй.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің
Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті» РММ
БСН 141140001547
Алматы қаласы, Бөгенбай батыр көшесі, 132 / Панфилов көшесі, 110.
+7 (727) 270-07-05.
КАССАЦИЯЛЫҚ ШАҒЫМ
2026 жылғы 30 сәуірдегі Алматы қаласының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының ұйғарымына және 2026 жылғы 18 наурыздағы Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының ұйғарымына сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы
2026 жылғы 27 ақпанда «М.А» ЖК М.П.А. атынан (бұдан әрі – талап қоюшы) мемлекеттік кірістер органы шығарған 2024 жылғы 24 шілдедегі № 6003HF400156 камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны заңсыз деп тану және оның күшін жою туралы талаптармен әкімшілік талап қою берілді. Талап қоюды негіздеу барысында хабарлама талап қоюшының құқықтары мен заңды мүдделерін бұзатыны, салық заңнамасының нормаларын бұза отырып шығарылғаны көрсетілді, сондай-ақ талап қоюшы сотқа жүгіну үшін өткізіп алған процестік мерзімді қалпына келтіру туралы өтінішхат беріп, мерзімді өткізіп алуының дәлелді себептерін көрсетті.
Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2026 жылғы 18 наурыздағы ұйғарымымен әкімшілік талап қоюды беру мерзімін қалпына келтіру туралы өтінішхатты қанағаттандырудан бас тартылды, осыған байланысты әкімшілік талап қою талап қоюшыға қайтарылды.
Көрсетілген ұйғарыммен келіспей, талап қоюшы бірінші сатыдағы соттың ұйғарымының күшін жою, сотқа жүгіну мерзімін қалпына келтіру және әкімшілік талап қоюды мәні бойынша қарау үшін жолдау мәселесін қойған жеке шағым берді.
Алматы қаласының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2026 жылғы 30 сәуірдегі ұйғарымымен бірінші сатыдағы соттың ұйғарымы өзгеріссіз қалдырылып, жеке шағым қанағаттандырусыз қалдырылды.
Талап қоюшы шығарылған сот актілерімен келіспейді, оларды заңсыз және материалдық және процестік құқық нормаларын елеулі түрде бұзуына, сондай-ақ әкімшілік сот ісін жүргізу қағидаттарын дұрыс қолданбауына байланысты күшін жоюға жатады деп есептейді.
Соттар бірінші және апелляциялық сатыларда әкімшілік талап қоюды беру үшін процестік мерзімнің басталу сәтін дұрыс айқындамаған, салық төлеушінің кабинетінде хабарламаның орналастырылу фактісін әкімшілік актінің тұлғаның назарына тиісінше жеткізілуімен формалды түрде теңестірген деп есептейміз.
Сонымен бірге әкімшілік құқықта әкімшілік актіні жеткізу құжаттың ақпараттық жүйеде формалды түрде көрсетілуін емес, тұлғаның әкімшілік актімен қойылатын талаптардың мазмұнын, актінің құқықтық салдарын және оған шағымдану тәртібін түсінуге мүмкіндік беретін көлемде нақты танысуын білдіреді.
Қаралып отырған жағдайда салық төлеушінің кабинетінде орналастырылған 2024 жылғы 24 шілдедегі № 6003HF400156 хабарлама Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 114-бабы 3-тармағының талаптарына сәйкес келмеді, өйткені онда міндетті деректемелер, оның ішінде салық міндеттемесінің сомасы, салық талаптарының туындау негіздері және оған шағымдану тәртібі қамтылмаған.
Осылайша, талап қоюшы әкімшілік актімен тиісінше таныстырылмаған, өйткені жарияланған құжат:
қойылған талаптардың мазмұнын;
әкімшілік актінің құқықтық табиғатын;
сот тәртібімен шағымданудың қажеттілігі мен тәртібін
айқындауға мүмкіндік бермеген.
Алайда екі сатыдағы соттар да көрсетілген мән-жайларға құқықтық баға беруден жалтарып, әкімшілік актінің заңдылығы мен толықтығы мәселелері дауды мәні бойынша қарау кезінде ғана зерттелуге жатады деп көрсеткен.
Бұл қорытынды қате болып табылады, өйткені талап қоюшының уәждері тек салық дауының мәніне қатысты ғана емес, сондай-ақ әкімшілік актіні тұлғаның назарына тиісінше жеткізу және процестік мерзімнің басталу сәті мәселелеріне де қатысты болды.
Іс жүзінде соттар Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (бұдан әрі – ӘРПК) 136-бабының 1-бөлігін дұрыс түсіндірмеген, өйткені әкімшілік талап қоюды беру мерзімі әкімшілік актінің тұлғаның назарына тиісінше жеткізілген сәттен бастап қана есептелуі мүмкін.
Заңда көзделген міндетті деректемелері жоқ ақаулы әкімшілік акт оған шағымдануға арналған процестік мерзімнің басталуы түріндегі заңдық салдарларды туындата алмайды.
Соттар талап қоюшының адал әрекет еткенін және әрекетсіздік танытпағанын да елемеген. Хабарлама пайда болғаннан кейін талап қоюшы салық заңнамасын бұзушылықтардың жоқ екендігі туралы жазбаша түсініктемені дереу жолдап, салық заңнамасында көзделген жағдайды реттеудің тәртібін жүзеге асырып жатырмын деп есептеген.
Бұл ретте соттар түсініктеменің өзі талап қоюшының әкімшілік актімен тиісінше танысқанын білдіреді деген негізсіз қорытынды жасаған. Сонымен бірге хабарламаның бар екендігін білу оның сот тәртібімен шағымдану тәртібі мен мерзімдерін білуге тең емес.
Бұдан бөлек, соттар талап қоюшының салық органының әрекеттері оның мәселені түсініктеме беру арқылы сотқа дейінгі тәртіппен шешу қажеттілігіне қатысты сенімін іс жүзінде қалыптастырғаны, сондай-ақ даулы жағдайдың аяқталғаны туралы негізді пікір қалыптастырғаны жөніндегі уәждеріне тиісті құқықтық баға бермеген.
Қосымша атап өту қажет, ұзақ уақыт бойы салық органы мәжбүрлеп өндіріп алу жөнінде шаралар қолданбаған, бұл талап қоюшының қосымша сот арқылы қорғаудың қажеттілігі жоқ деген сенімін объективті түрде күшейткен.
Соттар Қазақстан Республикасының ӘРПК-де бекітілген әкімшілік әділет қағидаттарын іс жүзінде елемеген, оған сәйкес мемлекеттік орган заңды және адал әрекет етуге, сондай-ақ әкімшілік актінің тұлғаның назарына тиісінше жеткізілуін қамтамасыз етуге міндетті.
Оның орнына хабарламаның тиісінше ресімделмеуінің салдары толығымен жеке тұлғаға жүктелген, бұл құқықтық айқындық, әділдік және мемлекеттік аппараттың қызметіне деген сенім қағидаттарына қайшы келеді.
Талап қоюшы бірінші сатыдағы сотта электрондық дәлелдемені, атап айтқанда салық төлеушінің жеке кабинетін сот отырысында көрсету арқылы зерттеу туралы өтінішхат бергенін ерекше атап өту қажет. Бұл хабарламаның іс жүзінде бір беттен тұратын толық емес құжат түрінде көрсетілгенін растау мақсатында жасалды. Алайда аталған өтінішхат соттар тарапынан іс жүзінде тиісінше қаралмаған және бағаланбаған.
Осы арқылы соттар істің мән-жайларын толық, жан-жақты және объективті зерттеу қағидатын бұзған.
Кассациялық сатыдағы соттан төмен тұрған соттар іс жүзінде мемлекеттік орган әкімшілік актіні тиісінше ресімдеу міндетінен босатылатын, ал хабарламадағы кез келген ақауларды оған шағымдану мерзімі өтіп кеткеннен кейін ғана бағалау ұсынылатын жағдайға жол бергеніне де назар аударуды сұраймыз. Мұндай тәсіл әкімшілік әділеттің табиғатына қайшы келеді және ақаулы әкімшілік актінің жеке тұлға үшін теріс салдарлар туындатуына қабілетті болатын қауіпті прецедент қалыптастырады.
ӘРПК-нің 169-бабының 1-тармағына сәйкес кассациялық шағым жасау тәртібі және кассациялық сатыдағы сотта іс жүргізу, егер осы Кодексте өзгеше белгіленбесе, Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінде (бұдан әрі – ҚР АПК) белгіленген қағидалар бойынша айқындалады.
Жоғарыда баяндалғандардың негізінде, ӘРПК-нің 169-бабының, ҚР АПК-нің 427-бабы 1-тармағының 4) тармақшасының және 451-бабы 2-тармағының 5) тармақшасының ережелерін басшылыққа ала отырып,
СОТ АЛҚАСЫНАН СҰРАЙМЫЗ:
· Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2026 жылғы 18 наурыздағы ұйғарымының күшін жоюды;
· Алматы қаласының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2026 жылғы 30 сәуірдегі ұйғарымының күшін жоюды;
· № 6003HF400156 24.07.2024 жылғы орташа тәуекел дәрежесімен бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жою туралы әкімшілік талап қоюды беру үшін өткізіп алған процестік мерзімді қалпына келтіруді;
· әкімшілік сот ісін жүргізуді дауды мәні бойынша қарау үшін бірінші сатыдағы сотқа жолдауды.
Құрметпен,
Сенімхат бойынша өкіл: Кеңесбек И.М.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
