Сарапшының қорытындысы сот үшін міндетті емес және басқа дәлелдемелермен бірге бағалауға жатады.
Өз мүддесі үшін және кәмелетке толмаған К-нің мүддесі үшін әрекет ететін Р. сотқа Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық және фармацевтикалық қызметті бақылау комитетіне (бұдан әрі – Комитет), "Ана мен бала ұлттық ғылыми орталығы" АҚ (бұдан әрі – ғылыми орталық), "Күршім ауданының № 1 медициналық бірлестігі" қазыналық мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнына (бұдан әрі – медициналық бірлестік), "Орталық" қазыналық мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнына талап арызбен жүгінді ана мен бала" (бұдан әрі – Сатып алынған дәрілік препараттардың құнын құрайтын 1 833 090 теңге мөлшерінде материалдық залалды және 100 000 000 теңге мөлшерінде моральдық зиянды өтеуді өндіріп алу туралы. Астана қаласы Сарыарқа аудандық сотының 2012 жылғы 6 сәуірдегі шешімімен талап қою талаптары ішінара қанағаттандырылды. Сот қаулы етті: медициналық бірлестіктен Р. пайдасына 500 000 теңге сомасында моральдық зиянның өтемақысын, орталықтан – 500 000 теңге сомасында моральдық зиянның өтемақысын, 756 теңге сомасында мемлекеттік бажды төлеу бойынша шығыстарды жартысына, әрқайсысынан 378 теңгеден өндіріп алу.
Қалған сот ісінен бас тартылды. Астана қаласы сотының азаматтық және әкімшілік істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 2012 жылғы 11 маусымдағы қаулысымен бірінші сатыдағы соттың шешімі өзгеріссіз қалды. Астана қаласы сотының кассациялық сот алқасының 2012 жылғы 7 тамыздағы қаулысымен апелляциялық сатыдағы соттың қаулысы өзгеріссіз қалды. Наразылықта прокурор іс бойынша шығарылған сот актілерінің күшін жоюды және істі жаңа қарауға жіберуді сұрайды, бұл соттың қорытындылары істің нақты мән-жайларына сәйкес келмейтінін, сондықтан сот актілері заңсыз екенін көрсетеді. Азаматтық іс материалдарын зерттеп, наразылық дәлелдерін талқылай отырып, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының қадағалау сот алқасы іс бойынша шығарылған сот актілерінің күшін жойды, істі бірінші сатыдағы сотқа келесі негіздер бойынша жаңа қарауға жіберді.
Сот 2009 жылдың 13 қаңтарында кәмелетке толмаған К.медициналық бірлестіктің балалар бөліміне келіп түскенін анықтады, оған "жедел диффузды гломерулонефрит, нефротикалық синдром, ФПС. Темір тапшылығы анемиясы". Теріс динамикаға байланысты 2009 жылдың 10 ақпанында к. орталықтың нефрологиялық бөліміне ауыстырылды,онда оған: "жедел тубулоинтрестицилді нефрит, белсенді фаза. FPS. Соп.: ЖРВИ. О.конъюнктивит ҚҚС С3-С4, С4-С5. VSD синдромы. вульвовагинит. ДЖП". 2009 жылғы 20 ақпан к. "жүйелі қызыл жегі, жедел курс, белсенді фаза, үшінші дәрежелі белсенділік, экссудативті эритема, капиллярит, артралгия, люпус-нефрит, уытты азотемия, асептикалық менингит, көлденең миелит, жамбас бұзылыстары бар төменгі параплегия"диагнозы қойылды. 2009 жылдың 11 наурызынан бастап К. "жүйелі қызыл жегі, криздік ағым, жоғары белсенділік дәрежесі, көп мүшелі нұсқа, нейролюпус, кардит, дерматит, нефрит" диагнозымен ғылыми орталыққа емделуге ауыстырылды. Пульмонит. Көлденең миелит. Төменгі параплегия. Жамбас мүшелерінің функциясының бұзылуы. Екі жақты спонтанды пневмоторакс. Стероидты қант диабеті". 2009 жылғы 7 сәуірде дәрігерлер консилиумы неврологиялық симптоматологиямен асқынған жүйелі қызыл жегі терапиясында өзін жоғары тиімді құрал ретінде көрсеткен "ритуксимаб" (Мабтера) қымбат препаратын қолдануды тағайындады.
Бұл препарат ғылыми орталықтың дәрілік формулярына кірмегенін ескере отырып, ол Р.қаражаты есебінен сатып алынды. аталған ауруға байланысты К. 2009 жылы және 2010 жылдың басында ол бірнеше рет емделіп жатқан ғылыми орталыққа жатқызылды. 2010 жылғы тамызда к. квота бойынша Дюссельдорф қаласындағы университеттік клиникаға жіберілді, онда "жүйелі қызыл жегі" диагнозы расталмады, ал қазақстандық дәрігерлер тағайындаған препараттарды қолдану жойылды. Неміс мамандарының қорытындысына сілтеме жасай отырып, Р. қазақстандық дәрігерлердің жіберген дәрігерлік қателігі мен дұрыс емделмеуі салдарынан оның қызы к. денсаулығына орны толмас зиян келтірілді, соның салдарынан ол 1-топтағы мүгедек болды деп өз талаптарын дәлелдей отырып, сотқа талап арызбен жүгінді. "Жүйелі қызыл жегіні" емдеуге арналған дәрі-дәрмектерді сатып алу шығындарын өтеуді және моральдық зиянды өтеуді сұрады. АІЖК-нің 66-бабының екінші бөлігіне байланысты істі дұрыс шешу үшін маңызы бар мән-жайларды сот тараптардың, іске қатысатын басқа да адамдардың талаптары мен қарсылықтары негізінде, қолдануға жататын материалдық және процестік құқық нормаларын ескере отырып айқындайды, бұл жағдайда сот жасамаған. 2012 жылғы 27 қаңтардағы сараптамалық қорытындыны басшылыққа ала отырып, сот қазақстандық мамандар қойған "жүйелі қызыл жегі" диагнозының және олардың тағайындаған емінің дұрыстығы туралы қорытындыға келді, сондықтан мәлімделген талапты ішінара қанағаттандырды. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының қадағалау алқасы соттың қорытындылары мерзімінен бұрын жасалған деп есептеді.
АІЖК-нің 96-бабының жетінші бөлігі мен 77-бабына байланысты сарапшының қорытындысы сот үшін міндетті болып табылмайды және басқа дәлелдемелермен бірге бағалауға жатады. Талаптың негіздемесінде Р. неміс клиникасына барғаннан кейін қазақстандық дәрігерлер "жүйелі қызыл жегі" диагнозынан шығарылғанын көрсетті. Талапкер өз дәлелдерін растау үшін "Астана қаласының Денсаулық сақтау басқармасы" ММ-нің хатын және медициналық картадан үзінді көшірмені ұсынды, олар к-да бар екенін куәландырады. "жұлынның тыртық-атрофиялық өзгерістерінің, кеуде параплегиясының, зәр шығару жолдарының дисфункциясының және тік ішектің дисфункциясының қалыптасуымен өткен кеуде миелитінің түсініксіз этиологиясының салдары". "Жүйелі қызыл жегі" неміс клиникасына барғаннан кейін дәрігерлер диагноз қойған жоқ. "Жүйелі қызыл жегі" - бұл емделмейтін ауру. Алайда, сот талапкердің "жүйелі қызыл жегі" ауруын емдеуге арналған дәрі-дәрмектерді сатып алуға жұмсаған шығындарының дұрыстығын тексермеді және тиісті баға бермеді, сондай-ақ препараттардың кәмелетке толмаған К-нің денесіне теріс әсерін ескермеді.сот дәрілік терапия аясында (мүмкін негізсіз) к-да стероидты қант диабеті дамығанын ескермеді. Осылайша, сот сараптамалық қорытынды мен басқа да назар аударарлық дәлелдер арасындағы қайшылықтарды жоймай, қазақстандық мамандар қойған диагноздың дұрыстығы туралы мерзімінен бұрын қорытынды жасады. Сонымен қатар, сараптамалық зерттеуді жауапкерлердің бірі – Комитеттің бақылауындағы мекемелердің мамандары жүргізді. Тәуелсіз мамандар зерттеуге тартылған жоқ, бұл істі жаңа қарау кезінде жою қажет. Жоғарғы Соттың қадағалау алқасы сот бұл істі қарау кезінде ұсынылған дәлелдемелерге біржақты баға берді, материалдық және іс жүргізу құқығының нормалары бұзылды; іс үшін маңызы бар мән-жайлар шеңбері дұрыс анықталмады және нақтыланды; сот актілерінде баяндалған тұжырымдар істің мән-жайларына сәйкес келмейді және мерзімінен бұрын, оның ішінде мәлімделгеннің қанағаттандырылған бөлігінде жасалды деп есептеді сот.. АК-нің 952-бабына және "Соттардың моральдық зиянды өтеу туралы заңнаманы қолдануы туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2011 жылғы 21 маусымдағы № 3 нормативтік қаулысының 6 және 7-тармақтарына сәйкес, егер оның мөлшерін белгілеу кезінде сот бұзушылыққа байланысты барлық нақты мән-жайларды ескерсе, моральдық зиянды ақшалай түрде өтеу мөлшерін әділ және жеткілікті деп санаған жөн азаматтың жеке мүліктік емес құқықтары және сот белгілеген өтемақы мөлшері талапкер мәлімдеген талаптарды ақылға қонымды қанағаттандыру туралы негізделген қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Моральдық зиянды өтеу мөлшерін анықтау кезінде азаматтың өзіне келтірілген моральдық немесе физикалық азаптың ауырлығын субъективті бағалауы да, объективті деректер де ескеріледі, атап айтқанда: жеке мүліктік емес құқықтардың өмірлік маңызы, жәбірленушінің моральдық немесе физикалық азап шегу дәрежесі және т. б. жоғарыда аталған талапқа жүгінген р. өз мүдделері үшін, сондай-ақ өзінің мүдделері үшін әрекет етті кәмелетке толмаған қызы. Осыған қарамастан, сот ана мен балаға зиян келтіру дәрежесін белгілемеді, жауапкерлердің әрқайсысының жауапкершілік мөлшерін шектемеді, бұл істі жаңа қарау кезінде де жойылуы керек. Шағымданатын сот актілеріне наразылық келтіру туралы өтінішті Бас прокуратураға талапкер заңда белгіленген мерзім ішінде берді, бірақ ол бойынша шешім қабылданбады, сондықтан сот наразылық келтіру мерзімін АІЖК-нің 398-бабының төртінші бөлігіне байланысты ұзартты.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
