Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 94-бабына түсініктеме. Психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауы және емдеуі
Егер адамның психикалық жай-күйі бойынша оны психиатриялық стационарға орналастыру қажеттілігі болмаса, осы Кодекстің 91-бабында көзделген негіздер болған кезде психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауы және емдеуі тағайындалуы мүмкін.
Денсаулық сақтау органдары тағайындайтын медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының түрлері, ең алдымен, 2020 жылғы 7 шілдедегі Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексіне сәйкес келеді.
Егер өзінің психикалық жай-күйі бойынша мұндай адамды психиатриялық стационарға орналастыру қажеттілігі болмаса, ҚК-нің 91-бабында көзделген негіздер болған кезде психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауы және емдеуі тағайындалуы мүмкін. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының осы түрін қолдану негіздері басқа түрлерін қолдану негіздеріне ұқсас: адамның қылмыстық заңнамада көзделген іс-әрекетті жасауы және есі дұрыстығын жоққа шығармайтын психикалық бұзылысын қоса алғанда, психикалық бұзылысының болуы немесе алкоголизмнен, нашақорлықтан не уытқұмарлықтан емделу қажеттілігі.
Психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауы және емдеуі медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының ең жеңіл түрі болып табылады, өйткені бұл шара қолданылатын адамның құқықтарын барынша аз шектейді. Бұл шара, әдетте, адамды қоғамнан оқшаулауға алып келмейді.
Амбулаториялық диспансерлік бақылау тек мәжбүрлі тәртіппен ғана белгіленуі мүмкін. Психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауы және емдеуі ауыр, тұрақты, жиі асқынатын ауру белгілерімен сипатталатын созылмалы және ұзаққа созылған психикалық бұзылыстан зардап шегетін адамға қатысты белгіленуі мүмкін.
Бас бостандығынан айыруға сотталған адамдарға психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауын және емдеуін қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің медициналық бөлімдері жүзеге асырады. Әдетте, бас бостандығынан айыру орындарында психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауы және емдеуі алкоголизмнен, нашақорлықтан немесе уытқұмарлықтан емделуге мұқтаж деп танылған адамдарға, сондай-ақ есі дұрыстығын жоққа шығармайтын психикалық бұзылысы бар адамдарға қатысты қолданылады.
Психиатрдың амбулаториялық мәжбүрлеп бақылауы және емдеуі, әдетте, бас бостандығынан айыруға байланысты емес жазаға сотталған адамдарға қолданылады. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шарасының оң аспектісі – адамның отбасылық, еңбек және әлеуметтік байланыстарын жоғалтпайтындығы. Осы байланыстарды сақтау қоғамға қауіпті іс-әрекеттердің қайталану ықтималдығын төмендетуге мүмкіндік береді.
Амбулаториялық мәжбүрлеп бақылау міндетті түрде емдеумен қатар жүргізілуге тиіс. Көрсетілген іс-шаралардың мәжбүрлі сипаты сот осы шараларды тағайындаған адамның психикасының жай-күйін бақылау және емдеу мақсатында дәрігер белгілеген мерзімдерде психиатрға мерзімді түрде келуге, бұл шара өзгертілгенге немесе медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының түрі өзгертілгенге дейін міндетті болуынан көрінеді.
Исидор Шамилұлы Борчашвилидің 2021 жылғы Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсініктемесі, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі, ҚР Конституциялық Кеңесі мен ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Ғылыми-консультативтік кеңестердің мүшесі, ҚР Қауіпсіздік Кеңесі жанындағы құқық қорғау жүйесін реформалау жөніндегі жұмыс тобының мүшесі, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің еңбек сіңірген қызметкері.
Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Указ Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгері Заңгерлік қызмет Заңгерлік консультация Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер даулар Қорғау Төрелік Қазақстан заң компаниясы Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Указ Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Шарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Қағидалар Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Қағидалар Жолдаулар
