Талап қоюшының орналасқан жері бойынша айрықша соттылық
Талап қоюлардың соттылыққа жатпау жағдайлары көбінесе ӘРПК-нің 106-бабында талап қоюшының орналасқан жері бойынша айрықша соттылық белгіленген электрондық әкімшілік актілерге байланысты туындайды.
Қазақстан Республикасының «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы» Заңында электрондық құжат — ақпарат электрондық-цифрлық нысанда ұсынылған және электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылған құжат (Заңның 1-бабының 12) тармақшасы); электрондық цифрлық қолтаңба — электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен жасалған және электрондық құжаттың дұрыстығын, оның тиесілігін және мазмұнының өзгермейтіндігін растайтын электрондық цифрлық символдар жиынтығы (Заңның 1-бабының 16) тармақшасы) деп көзделген.
Сонымен қатар, ӘРПК-нің 81-бабының 1 және 2-бөліктерінде міндетті талап ретінде жазбаша (қағаз) нысанда қабылданған әкімшілік акт әкімшілік рәсімге қатысушының назарына Кодекстің 66-бабына сәйкес жеткізілетіні белгіленген. Ал электрондық нысанда қабылданған әкімшілік акт әкімшілік рәсімге қатысушының назарына Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жеткізілуге тиіс.
Осыған байланысты, ӘРПК-нің 106-бабының 3-бөлігі тәртібімен соттылықты айқындау үшін жоғарыда келтірілген ӘРПК нормалары мен қолданыстағы заңнамаға сәйкес үш шарттың сақталуы қажет: ақпарат электрондық-цифрлық нысанда ұсынылуға, электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылуға және әкімшілік акт әкімшілік рәсімге қатысушының назарына электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы жеткізілуге тиіс.
Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2022 жылғы 22 қазандағы ұйғарымымен «Тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы шешімді заңсыз деп тану және оның күшін жою туралы» жауапкер Электрондық декларациялау орталығы мен Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетіне қатысты ЖШС-нің талап қоюы қайтарылған (7194-22-00-4/3564).
Бірінші сатыдағы сот ӘРПК-нің 106-бабының 3-бөлігінің ережелеріне сүйене отырып, дауланып отырған бұйрық электрондық құжат нысанында шығарылғандықтан, талап қою талап қоюшының орналасқан жері бойынша қаралуға жатады деген қате қорытындыға келіп, талап қоюды қайтарған.
Қаралып отырған жағдайда электрондық құжатқа қойылатын талаптар сақталмаған, өйткені мемлекеттік кірістер органының дауланып отырған шешімі қағаз жеткізгіште шығарылған. Жауапкер дауланып отырған әкімшілік актіні талап қоюшыға «Қазпошта» АҚ пошта желісінің операторы арқылы жіберген. Бұл өз кезегінде ӘРПК-нің 106-бабының 3-бөлігінде көзделген негіздерді қолдануға мүмкіндік бермейді.
Бұдан басқа, әкімшілік актіде қолмен қойылған қолтаңба да, электрондық цифрлық қолтаңба да болмаған, тек уәкілетті лауазымды тұлғаның тегі, аты және әкесінің аты көрсетілген. Электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен жасалған электрондық цифрлық символдар жиынтығы болмағандықтан, әкімшілік акт электрондық құжат нысанында шығарылған деп есептелмейді.
Осыған байланысты, Астана қаласы сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2022 жылғы 21 қарашадағы ұйғарымымен бірінші сатыдағы соттың ұйғарымы күшін жойып, іс мәні бойынша қарау үшін жіберілді. Сот актісі заңды күшіне енді.
Нормативтік база
- Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 30 тамыздағы Конституциясы;
- Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі (бұдан әрі – ӘРПК);
- Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» кодексі (бұдан әрі – ҚР КК);
- Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 13 желтоқсандағы № 115-VI Заңымен ратификацияланған Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексі (бұдан әрі – ЕАЭО КК);
- Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2019 жылғы 29 қарашадағы № 7 «Соттардың кеден заңнамасын қолдануының кейбір мәселелері туралы» нормативтік қаулысы;
- Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексі (Салық кодексі);
- Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексі (бұдан әрі – КК);
- Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (бұдан әрі – ӘҚБтК);
- Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексі (бұдан әрі – АПК);
- 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарт (бұдан әрі – ЕАЭО туралы шарт);
- ЕАЭО құқығын құрайтын актілер (бұдан әрі – кедендік реттеу саласындағы халықаралық шарттар мен актілер);
- Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2018 жылғы 27 наурыздағы № 42 «Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құнын кедендік бақылауды жүргізу ерекшеліктері туралы» шешімі.
Пайдаланылған қысқартулар
ӘІЖК – ЖС – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;
ӘІЖК – облыстық және оларға теңестірілген соттардың әкімшілік істер жөніндегі сот алқалары;
МАӘС – ел өңірлерінің мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттары;
ММ – мемлекеттік мекеме;
РММ – республикалық мемлекеттік мекеме;
МКК – Мемлекеттік кірістер комитеті;
МКД – Мемлекеттік кірістер департаменті;
МКБ – Мемлекеттік кірістер басқармасы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
ЖК – жеке кәсіпкер.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер орғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Конвенция Келісімшарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Ережелер Бағдарлама Жарғы Мақала Түсініктеме Қарар Регламент Хаттама Жоба Жолдау
