Түсініктеме 16-бапқа азаматының тұрғылықты жері Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі
Азаматтың тұрғылықты жерін анықтау өте маңызды, өйткені ол белгілі бір құқықтық салдарға әкелуі мүмкін. Мәселен, азамат белгілі бір мерзім ішінде азаматтың тұрғылықты жерінде ол туралы мәліметтер болмаған жағдайларда (АК-нің 28 және 31-баптары) азамат хабар-ошарсыз кетті немесе қайтыс болды деп танылуы мүмкін. Кейбір міндеттемелер несие берушінің тұрғылықты жерінде орындалуы керек (Азаматтық Кодекстің 281-бабы). Мұра қалдырушының соңғы тұрғылықты жері мұраның ашылу орны болып танылады. Құқықты қорғау туралы талап, әдетте, бұзушының тұрғылықты жері бойынша сотта қойылады. Азаматтың тұрғылықты жерін анықтаумен басқа да заңды салдарлар байланысты болуы мүмкін.
Елді мекен ұғымы "Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы" 1993 жылғы 8 желтоқсандағы заңда ашылады. Осы Заңның 2-бабы бойынша елді мекен-халықтың саны кемінде 50 адам болатын, белгіленген тәртіппен есепке алынған және тіркелген республиканыңноам қоныстанған аумағының бөлігі. Елді мекендер қалалық және ауылдық болып бөлінеді. Қалалық елді мекендерге қалалар мен кенттер жатады. Ауылдарға - барлық басқа елді мекендер (ауылдар, ауылдар және т.б.).
Саны 50 адамнан кем елді мекендер жақын маңдағы елді мекеннің құрамына енгізіледі. Тұрғылықты жерін азамат еркін таңдайды. Тұрғылықты жерді еркін таңдау-азаматтың конституциялық құқығы. ҚР Конституциясының 21-бабының 1-тармағына сәйкес, заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, республика аумағында заңды түрде жүрген әрбір адамға еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерін еркін таңдау құқығы беріледі.
Түсініктеме берілген баптың 1-тармағының мағынасы бойынша азаматтың заңды түрде бір уақытта екі немесе одан да көп тұрғылықты жері бола алмайды, кем дегенде іс жүзінде азамат бір немесе басқа елді мекенде тұрған. Сондықтан азамат осы елді мекенде уақытша болмауына қарамастан тұрақты немесе басым тұратын елді мекен тұрғылықты жері болып саналады.
Түсініктеме берілген баптың 2-тармағы 14 жасқа толмаған адамдардың және қамқорлықтағы адамдардың тұрғылықты жері туралы айтады. Бұл адамдардың тұрғылықты жері қажетті тұрғылықты жер деп аталады, өйткені оның таңдауы аталған адамдарға байланысты емес.
14 жасқа толмаған кәмелетке толмағандар және қамқорлықтағы адамдар әрекетке қабілетсіз болып табылады (АК 23 және 26-баптары). Сондықтан олардың тұрғылықты жері ата-аналарының немесе қамқоршыларының тұрғылықты жері бойынша анықталады. Егер 14 жасқа толмаған адамның ата-анасы әртүрлі елді мекендерде тұрса, онда 14 жасқа толмаған адамның тұрғылықты жері ол нақты тұратын ата-анасының тұрғылықты жері болып саналады.
Егер іс жүзінде 14 жасқа дейінгі кәмелетке толмаған немесе қамқорлықтағы адам қажетті тұрғылықты жерінен тыс жерде тұрса, мысалы, бала ата-анасында емес, әжесінде тұрса, онда заңды түрде 14 жасқа толмаған немесе қамқорлықтағы адамдардың тұрғылықты жері олардың қажетті тұрғылықты жері болып табылады.
Commentsарии Азаматтық кодекс қылмыстық іс жүргізу кодексі Қылмыстық кодекс Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысы қылмыстық заңнама Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері
Түсініктеме Қазақ мемлекеттік заң университетінің Жеке құқық ғылыми-зерттеу орталығының ғылыми-практикалық зерттеулер бағдарламасы аясында дайындалды.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің жобасын дайындау жөніндегі жұмыс тобының жетекшісі Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының корреспондент-мүшесі, профессор М. К. Сүлейменов
Басшының орынбасары профессор Басин Ю. г.
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер орғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Конвенция Келісімшарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Ережелер Бағдарлама Жарғы Мақала Түсініктеме Қарар Регламент Хаттама Жоба Жолдау
