Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 273-бабы. Терроризм актісі туралы көрінеу жалған хабарлау жөніндегі түсініктеме
1. Дайындалып жатқан терроризм актісі туралы көрінеу жалған хабарлау — бес мың айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына, не бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге, не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілігі дайындалып жатқан терроризм актісі туралы жалған хабарлау нәтижесінде халық арасында дүрбелең мен қорқыныш туындауында, жарылғыш заттарды іздеу және залалсыздандыру үшін адамдардың едәуір санының өзге жұмыстардан алаңдатылуында көрініс табады.
Қылмыстың объектісі — қоғамдық қауіпсіздік.
Қосымша объект ретінде басқарудың белгіленген тәртібі, мекемелердің, кәсіпорындар мен ұйымдардың, азаматтардың қалыпты қызметі мен экономикалық мүдделері, сондай-ақ азаматтардың өзге де құқықтары мен мүдделері (мысалы, еркін жүріп-тұру құқығы) танылады.
Қарастырылып отырған қылмыстың объективтік жағы дайындалып жатқан терроризм актісі туралы көрінеу жалған хабарлаудан көрінеді (терроризм актісінің белгілері ҚК-нің 255-бабына берілген түсініктемеде қарастырылған).
Жалған хабар деп шындыққа сәйкес келмейтін мәліметтер түсініледі. Жалған хабардың адресаты мемлекеттік билік және басқару органдары, құқық қорғау органдары, мекемелердің, ұйымдар мен кәсіпорындардың лауазымды адамдары болуы мүмкін. Ақпарат сондай-ақ оған ден қоюға міндетті немесе мәжбүр болатын жеке және заңды тұлғаларға да жеткізілуі мүмкін. Мысалы, егер келіп түскен хабарлама жеке тұлғалардың мүдделеріне қатысты болса (ұшақ жолаушылары, үй тұрғындары).
Көрінеу жалған хабарлаудың нысандары (телефон арқылы, хат түрінде, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы, компьютерлік байланыс арқылы және т.б.) қылмысты саралауға әсер етпейді.
Қылмыс құрамы өзінің құрылымы бойынша формальды болып табылады. Қылмыс көрінеу жалған хабарды адресат алған сәттен бастап аяқталған деп есептелуге тиіс. Хабарламаны жіберу сатысында жолы кесілген адамның әрекеттері қылмысқа оқталуды құрайды.
Қылмыстың субъективтік жағы кінәнің қасақана нысанымен және тек тікелей қасақаналықпен сипатталады. Субъективтік жақтың негізгі белгісі — адамның өз хабарламасының жалған екендігін көрінеу білуі, яғни адамның адресатқа өзі жеткізіп отырған мәліметтердің шындыққа сәйкес келмейтінін сезінуі, осындай әрекеттер нәтижесінде қоғамдық қауіпті зардаптардың туындау мүмкіндігін немесе болмай қоймайтынын алдын ала білуі және соны қалауы. Сондықтан егер адам өзінің хабарламасының сипатына қатысты адал ниетпен жаңылысқан болса, осы бап бойынша қылмыстық жауаптылық жоққа шығарылады.
Қылмыстың субъектісі — 14 жасқа толған, есі дұрыс жеке тұлға.
Уәждері әртүрлі болуы мүмкін (кек алу, пайдакүнемдік, бұзақылық, оқу орнының әкімшілігінен кек алу, ата-аналар жиналысын өткізбеу және т.б.).
ҚК-нің 273-бабында көзделген іс-әрекет ауырлығы орташа қылмыстарға жатады.
Исидор Шамилович Борчашвилидің Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне 2021 жылғы түсініктемесі, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі, ҚР Конституциялық Кеңесі және ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Ғылыми-консультативтік кеңестердің мүшесі, ҚР Қауіпсіздік Кеңесі жанындағы құқық қорғау жүйесін реформалау жөніндегі жұмыс тобының мүшесі, Қазақстан Республикасы ІІМ-нің еңбек сіңірген қызметкері.
Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы заңгері Заңгерлік қызмет Заңгерлік кеңес беру Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер мен даулар Қорғау Арбитраждық Қазақстан заң компаниясы Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Шарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Қағидалар Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Қағидалар Жолдаулар
