Жәбірленушінің Елеулі зияны мен шағымы болмаған кезде қылмыстық жауаптылық Жеке жария айыптау по бойынша іс жүргізуді тоқтатуға жатады
Астана қаласы Есіл ауданының № 2 аудандық сотының 2018 жылғы 16 шілдедегі үкімімен: М., бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 250 – бабының 1-бөлігі бойынша 4 000 айлық есептік көрсеткіш (бұдан әрі-АЕК) мөлшерінде айыппұл салуға сотталған, бұл ҚК 62-бабының 6-бөлігінің қағидаларын ескере отырып 2 жыл 6 ай мерзімге коммерциялық ұйымдарда басқарушылық лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, 9 225 000 теңгені құрайды; Бұрын сотталмаған у. ҚК-нің 28-бабының 5-бөлігі, 250-бабының 1-бөлігі бойынша 2 000 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға сотталды, бұл ҚК-нің 62-бабының 6-бөлігінің қағидаларын ескере отырып, 2 жыл 6 ай мерзімге коммерциялық ұйымдарда басқару лауазымдарын атқару құқығынан айыра отырып, 4 415 580 теңгені құрайды; Б., бұрын Қылмыстық кодекстің 28-бабының 5-бөлігі, 250-бабының 1-бөлігі бойынша 1 жыл мерзімге коммерциялық ұйымдарда басқарушылық лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, 1 202 500 теңге сомасында 500 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға сотталмады. Сот үкімімен М. өкілеттіктерді теріс пайдаланғаны үшін, яғни коммерциялық ұйымда басқарушылық функцияларды орындайтын адамның осы ұйымның заңды мүдделеріне қайшы келетін өз өкілеттіктерін ұйымның құқықтары мен заңды мүдделеріне елеулі зиян келтіруге әкеп соққан өзіне немесе басқа адамдар мен ұйымдарға пайда мен артықшылықтар алу мақсатында пайдаланғаны үшін кінәлі деп танылды. В. және Б.өкілеттіктерді асыра пайдаланғаны үшін кінәлі деп танылды. Апелляциялық тәртіпте іс қаралмады. Ұсыныста Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы осы іс бойынша іс жүргізу барысында жол берілген қылмыстық іс жүргізу заңын Елеулі бұзушылықтарға байланысты үкімді қайта қарау туралы мәселе қояды. Сондай-ақ, ұсыныста судьяның іс-әрекетін Заңның өрескел бұзылуының бар-жоғын бағалау туралы мәселе қойылады. Өтініште адвокат А.М. мен У. заңсыз сотталды, іс бойынша қолданыстағы заңнаманы елеулі бұзушылықтарға жол берілді деп санайды.
Жәбірленушінің Елеулі зияны мен шағымы болмаған кезде қылмыстық жауаптылық Жеке жария айыптау по бойынша іс жүргізуді тоқтатуға жатады
Сот қолда бар дәлелдемелерді зерттеуге және бағалауға біржақты қарады деп санайды. Үкімнің күшін жоюды, М.және У. олардың еңбек құқықтарын ақтауды, қалпына келтіруді, Астана қаласы Есіл ауданының № 2 аудандық соты төрағасының Заңның өрескел бұзылуы мәніне жеке қаулы шығаруды сұрайды. Қазақстан Республикасы қылмыстық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі-ҚІЖК) 32 – бабының 3-бөлігіне сәйкес ҚК-нің 250-бабында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық туралы іс жеке-жария айыптау ісіне жатады. Мұндай іс бойынша іс жүргізу жәбірленушінің шағымы бойынша ғана басталады және оны ҚК-нің 68-бабының қағидалары бойынша күдіктімен, айыпталушымен, сотталушымен татуластыру үшін тоқтатуға жатады. ҚІЖК-нің 32-бабының 4-бөлігінде көзделген іс бойынша осы ережеден ерекшеліктер жоқ. Бұл іс бойынша айтарлықтай зиян тек коммерциялық ұйым болып табылатын "К" АҚ-ға ғана келтірілді. ҚІЖК-нің 35-бабы 1-бөлігінің 5) тармағына сәйкес жәбірленушінің шағымы болмаған кезде жеке-жария айыптау по бойынша іс жүргізу тоқтатылуға жатады. Осы қылмыстық істің материалдарын зерделеу кезінде осы іс бойынша "К" АҚ коммерциялық ұйымы басшысының немесе уәкілетті органының іс материалдарында кінәлі адамдарды қылмыстық жауаптылыққа тарту туралы өтініші жоқ екені анықталды. Сот процесінде Бұл мәселе де зерттелмеген. Сот жәбірленушінің өкіліне осындай өтінішпен сотқа жүгіну құқығын түсіндірмеді. Керісінше, "К" АҚ өкілі олардың М., У., Б. - ға ешқандай талаптары жоқ екенін бірнеше рет атап өтті. Сонымен қатар, сотқа дейінгі тергеу органы да, сот та іс материалдарында "К" АҚ басшылығының көзқарасының жоқтығына іс жүргізу Прокурорының 2018 жылғы 25 маусымдағы қаулысында істі алдын ала тергеу үшін қайтару кезінде тікелей көрсетілгені назардан тыс қалды. "Сот үкімі туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2018 жылғы 20 сәуірдегі № 4 нормативтік қаулысының 28-тармағында істе жәбірленушінің сотталушыны қылмыстық жауаптылыққа тарту туралы арызы (шағымы) болмаған жағдайда не ол сот отырысында айыптаудан бас тартқан кезде не сотталушымен татуласқаны туралы мәлімдеген жағдайда сот сотталушымен татуласқаны туралы қылмыстық заңның жоғарыда көрсетілген баптары бойынша сотталушының іс-әрекеттерін саралау қажеттігі туралы қорытынды ҚІЖК-нің 35-бабы бірінші бөлігінің 5) тармағының және 343-бабының негізінде іс бойынша іс жүргізуді тоқтатады. Сот бұл талаптарды орындамады, іс бойынша заңның елеулі бұзылуына жол берді, бұл М., У., Б. - ның заңсыз сотталуына әкеп соқтырды.
Мұндай жағдайларда сот үкімі жойылуға, ал қылмыстық іс - ҚІЖК-нің 35-бабы 1-бөлігінің 5) тармағының негізінде тоқтатылуға жатады. ҚІЖК-нің 37 - бабы 1-бөлігінің талаптарына сәйкес М., У., Б. үшін оңалту құқығын тану қажет. Сонымен қатар, заңсыз сотталғандардың оңалту құқығын танудан басқа, сот алқасының өкілеттігіне адамдарды еңбек құқықтарына қалпына келтіру туралы мәселелерді шешу кірмейтінін атап өткен жөн. Сондай-ақ, заңда судьялардың атына жеке қаулылар шығару мүмкіндігі көзделмеген, осыған байланысты адвокат А. ішінара қанағаттандыруға жатады. Баяндалғанның негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы ҚІЖК-нің 35-бабы 2-бөлігінің 5) тармағының негізінде жәбірленушінің шағымы болмағандықтан іс бойынша іс жүргізу тоқтатылды. ҚІЖК-нің 4-тарауына сәйкес оңалту құқығы М., У., Б. үшін танылды. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Төрағасының ұсынысы қанағаттандырылды, адвокат А. өтінішхаты ішінара қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
