Ұйымдасқан топ жасаған дәрменсіз күйде болған адамдарға қасақана өлім-жітім бірнеше рет
Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының 2013 жылғы 15 шілдедегі үкімімен бұрын сотталмаған қ. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 96-бабы 2-бөлігінің "а,в,ж,з,к,н" тармақтары бойынша (1997 жылғы редакцияда) 20 жылға бас бостандығынан айырылды мүлкі тәркіленіп,ҚК-нің 177-бабы 3-бөлігінің "а, б" тармақтары бойынша мүлкі тәркіленіп, 6 жылға бас бостандығынан айырылады. Қылмыстық кодекстің 58-бабының 4-бөлігі негізінде жазаларды ішінара қосу арқылы қатаң режимдегі түзеу колониясында жазасын өтей отырып, мүлкі тәркіленіп, 22 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды, оның ішінде алғашқы бес жыл түрмеде отырды. Осы үкіммен л., М., с., Б., Ю. сотталды, оларға қатысты өтініштер түскен жоқ. Сот үкімімен К. екі және одан да көп адамға: а., п., е., Н., М., ұйымдасқан топ жасаған дәрменсіз күйде, бірнеше рет өзімшіл ниетпен, басқа қылмысты жасыру мақсатында, сондай-ақ алаяқтық, яғни басқа біреудің мүлкін алдау және теріс пайдалану арқылы ұрлау үшін заңсыз қасақана өлім жазасына кесілгені үшін кінәлі деп танылды бұл жағдайда – А. пәтерін, П. және Е. үйлерін, сондай-ақ М. мүлкін ұрлау.
Ұйымдасқан топ жасаған дәрменсіз күйде болған адамдарға қасақана өлім-жітім бірнеше рет
Алматы қалалық сотының апелляциялық сот алқасының 2013 жылғы 18 қазандағы қаулысымен үкім өзгеріссіз қалды. Алматы қалалық сотының кассациялық сот алқасының 2014 жылғы 27 қаңтардағы Қаулысымен Сот актілері өзгеріссіз қалды. Өтінішхатта сотталған К.өзінің кінәсінің дәлелденгеніне және оған айыпталған қылмыстық құқық бұзушылықтардағы іс – әрекеттердің саралануына дау айтпастан, жазықсыз адамдардың өлімі түрінде қылмыстардың қайтымсыз ауыр зардаптар келтіруін ауырлататын мән-жайды үкімнен алып тастауды сұрайды. Қарсылықта жәбірленушінің өкілі Ш. к. жәбірленушінің жиені т., м. және тағы төрт адамды өзімшіл ниетпен өлтіргенін көрсетеді. К. - ның іс-әрекеттерінде қылмыстық жауаптылық пен жазаны ауырлататын мән-жайларды тану туралы сот шешімі алқабилердің қатысуымен қабылданды және заң талаптарына сәйкес келеді. К. қоғам үшін қауіпті деп санайды, ол және оның серіктестері ойланбастан көптеген адамдардың мүлкін иемдену үшін өмірін қиды. Сотталған К-нің өтінішін қанағаттандырудан бас тартуды сұрайды. Қылмыстық іс материалдарын зерделеп, прокурордың пікірін тыңдап, өтінішхаттың дәлелдерін, жәбірленуші Ш. өкілінің қарсылықтарын талқылағаннан кейін алқа келесіге келеді. К. - ның қылмыстық құқық бұзушылық жасаудағы кінәсі сот отырысында жан-жақты зерттелген объективті және сенімді дәлелдемелер жиынтығымен анықталған және өтінішхатта дауланбайды. Қ. - ның іс-әрекеттері 96-баптың 2-бөлігінің "а,в,ж,з,к,н" тармақтары, ҚК 177-бабының 3-бөлігінің "а,б" тармақтары бойынша дұрыс сараланған. Сонымен бірге, оның қылмыстық жауаптылығы мен жазасын ауырлататын мән – жайларды – қылмыстардың жазықсыз адамдардың өлімі түріндегі қайтымсыз ауыр зардаптарды келтіруін-мынадай негіздер бойынша дұрыс емес деп тану туралы өтінішхаттың дәлелдері негізді болып табылады. Сот жазаның түрі мен мөлшерін оның қылмыстық жауапкершілігі мен жазасын жеңілдететін мән-жайлар ретінде анықтаған кезде, ол бұрын сотталмағанын, оң сипатталғанын, сондай-ақ оның денсаулық жағдайын негізді түрде мойындады. Сот К-нің қылмыстық жауапкершілігі мен жазасын ауырлатады деп тапты. жағдай-қылмыстардың жазықсыз адамдардың өлімі түрінде қайтымсыз ауыр зардаптар келтіруі. ҚК-нің 54-бабының 2-бөлігіне және "қылмыстық жаза тағайындаудың кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2015 жылғы 25 маусымдағы № 4 нормативтік қаулысының 4-тармағына сәйкес ҚК-нің 53-бабында немесе 54-бабында көзделген мән-жай Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлігінің бабы диспозициясында қылмыстың саралаушы белгілерінің бірі ретінде көрсетілген жағдайларда, оны сот осы қылмыстық құқық бұзушылықты жасағаны үшін мән-жайлардың жауаптылығы мен жазасын ауырлататын ретінде тани алмайды.
Екі және одан да көп адамға заңсыз қасақана өлім - жітім жасау ҚК-нің 96-бабының 2-бөлігінде көзделген қылмыстың саралаушы белгілерінің бірі болып табылады. Осыған байланысты" адамдардың өлімі түріндегі қайтымсыз ауыр зардаптардың қылмыстармен келтірілуін " сот қылмыстық жауаптылық пен жазаны ауырлататын ретінде негізсіз мойындады.мән-жайлар алып тастауға жатады. Жасалған қылмыстың белгісі ретінде көзделмеген жеңілдететін мән – жай болған және ауырлататын мән-жайлар болмаған кезде ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 3-тармағына сәйкес аса ауыр қылмыс жасаған кезде жазаның мерзімі немесе мөлшері Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлігінің тиісті бабында көзделген жазаның неғұрлым қатаң түрінің ең жоғары мерзімінің немесе мөлшерінің төрттен үшінен аспауға тиіс. Қылмыстық құқық бұзушылық ҚК 96-бабы 2-бөлігінің "а,в,ж,з,к,н" тармақтары бойынша аса ауыр қылмыстар санатына жатады. Аталған баптың санкциясында жиырма жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жаза көзделген. Осыған байланысты ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 3) тармағының қағидаларын ескере отырып, ҚК-нің 96-бабы 2-бөлігінің "а,в,ж,з,к,н" тармақтары бойынша К.тағайындалуы мүмкін ең жоғары жол берілетін жаза 15 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру болып табылады. ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 2) тармағына сәйкес жасалған қылмыстың белгісі ретінде көзделмеген жеңілдететін мән-жай болған және ауырлататын мән-жайлар болмаған кезде ауыр қылмыс жасалған кезде жазаның мерзімі немесе мөлшері Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлігінің тиісті бабында көзделген жазаның неғұрлым қатаң түрінің ең жоғары мерзімінің немесе мөлшерінің үштен екісінен аспауға тиіс. ҚК 177-бабы 3-бөлігінің "а,б" тармақтары бойынша жасалған қылмыстық құқық бұзушылық ауыр қылмыстар санатына жатады. Осы баптың санкциясында жеті жылға дейін бас бостандығынан айыру қарастырылған. Осыған байланысты ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 2) - тармағының талаптарын ескере отырып, ҚК-нің 177-бабы 3-бөлігінің "а,б" тармақтары бойынша к.тағайындалуы мүмкін ең жоғары жол берілетін жаза 4 жыл 8 айға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру болып табылады. Сонымен қатар, К. сотының үкімімен мүлікті тәркілеу тағайындалды.
"Қылмыстық жаза тағайындаудың кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2015 жылғы 25 маусымдағы № 4 нормативтік қаулысының (кейінгі өзгерістермен) 19-тармағының түсіндірмелеріне сәйкес, адам қылмыстық заңның қосымша жаза тағайындау міндетті болып табылатын баптары бойынша сотталған кезде, сот оны 55-бапта көзделген жағдайлар болған кезде ғана тағайындамауы мүмкін Үкімде қабылданған шешімнің себептерін міндетті түрде келтіре отырып, ҚК. Осы Ережелер мүлікті тәркілеу түріндегі қосымша жаза тағайындауға қолданылмайды, оны қолданудың негіздері мен шарттары ҚК-нің 48-бабының талаптарына сәйкес осы жазаның мазмұнымен айқындалады. ҚК-нің 55-бабында көзделген мұндай мән-жайлар іс бойынша бар. Оның алғашқы соттылығы, оң сипаттамасы, денсаулық жағдайы қылмыстық жауапкершілік пен жазаны жеңілдететін жағдайлар деп танылды. Қылмыстық жауаптылық пен жазаны ауырлататын мән-жайлар жоқ. Жоғарыда көрсетілген нормативтік қаулының 20-тармағына сәйкес тәркілеу сотталушының меншігінде болған, заңсыз тәсілмен алынған не ол заңсыз тәсілмен өндіріп алынған қаражатқа сатып алған мүлікке ғана қолданылуы мүмкін. Тәркіленуге жататын мүлік үкімнің қарар бөлігінде нақты айтылуы тиіс. Осы іс бойынша сот үкімінде тәркіленуге жататын мүлік көрсетілмеген. Сонымен қатар, тергеу органдары К.үшін тіркелген мүлік жоқ екенін анықтады. Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, сот алқасы Қ.тағайындалған жаза шарасын азайту қажет деп санайды, мүлікті тәркілеу түріндегі қосымша жазаның күшін жою қажет. Мұндай жағдайларда сотталған адамның өтінішхаты қанағаттандырылуға, сот актілері – өзгертуге жатады. Жоғарыда айтылғандардың негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы К-ге қатысты жергілікті соттардың сот актілерін өзгертті. қылмыстық жауаптылық пен жазаны ауырлататын мән – жайды-қылмыстардың жазықсыз адамдардың өлімі түрінде қайтымсыз ауыр зардаптар келтіруін, сондай-ақ мүлікті тәркілеу түріндегі қосымша жазаны үкімнен алып тастады. ҚК-нің 55-бабының 2-бөлігінің талаптарын қолдана отырып,Қ.жазасы ҚК-нің 96-бабының 2-бөлігінің "а,в,ж,з,к, н" тармақтарына сәйкес 15 жылға дейін,ҚК-нің 177-бабының 3-бөлігінің "а, б" тармақтары бойынша 4 жылға 8 айға дейін төмендетілді. Қылмыстық кодекстің 58-бабының 4-бөлігі негізінде ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТАР жиынтығы бойынша жазаларды ішінара қосу жолымен к. 17 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. Қалған бөлігінде сот актілері өзгеріссіз қалады. Сотталған К. - ның өтінішхаты қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
