451-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының бұқаралық ақпарат құралдары туралы Заңнамасын Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексін бұзу  

     26 тарау. БАСПАСӨЗ ЖӘНЕ АҚПАРАТ САЛАСЫНДАҒЫ ӘКІМШІЛІК ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТАР

      Сөз, Шығармашылық, өз көзқарастары мен сенімдерін баспа және өзге де нысанда білдіру, ақпаратты заңмен тыйым салынбаған кез келген тәсілмен алу және тарату бостандығына ҚР Конституциясы кепілдік береді.

     Қазіргі демократиялық қоғамдағы тұрақтылықтың, Мемлекеттік басқарудың тиімділігінің маңызды кепілдіктері саяси оқиғаларды объективті түрде көрсететін бұқаралық коммуникация құралдарының болуы болып табылады. Сондықтан бұқаралық ақпарат құралдары саяси ықпалдан босатылып, азаматтарға көпшілік алдында сөйлеуге, сөз бостандығына нақты мүмкіндіктер беруі керек.

     Қазіргі қоғамда баспасөз, радио және теледидар өмірдің ажырамас атрибуттарына айналды. "Бұқаралық ақпарат құралдары туралы" 1999 жылғы 23 шілдедегі ҚР Заңы, "Ақпаратқа қол жеткізу туралы" 2015 жылғы 16 қарашадағы ҚР Заңы, "Ақпараттандыру туралы" 2015 жылғы 24 қарашадағы ҚР Заңы, "телерадио хабарларын тарату туралы" 2012 жылғы 18 қаңтардағы ҚР Заңы, 19 жылғы 19 қарашадағы ҚР Заңы сияқты заңнамалық актілер 2003 жылғы желтоқсанда "Жарнама туралы" бұқаралық ақпарат құралдарының қызметін реттейді.

     ӘҚБтК-нің 26-тарауында жоғарыда аталған заңнамалық актілермен қорғалатын қоғамдық қатынастар рулық объектісі болып табылатын Баспасөз және ақпарат саласындағы әкімшілік құқық бұзушылықтардың құрамы қамтылады.

451-бап. Қазақстан Республикасының бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнамасын бұзу

     1. Бұқаралық ақпарат құралының өнімін, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның хабарламалары мен материалдарын есепке қоймай не оларды шығаруды (эфирге шығуды) тоқтата тұру, тоқтату немесе есепке қою туралы куәліктің күші жойылды деп тану туралы шешім шығарылғаннан кейін тарату -

     лауазымды адамдарға - он, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне - жиырма, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - елу, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-үш жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде, бұқаралық ақпарат құралының өнімі тәркілене отырып, айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Меншік иесі ауысқан не оның ұйымдық-құқықтық нысаны, атауы, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралының атауы, басылым не хабар тарату тілі, тарату аумағы, негізгі тақырыптық бағыты, шығару кезеңділігі жағдайларында бұқаралық ақпарат құралының өнімін, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның хабарламалары мен материалдарын қайта есепке алмай өндіру, дайындау, көбейту және (немесе) тарату -

     бұқаралық ақпарат құралын шығаруды (эфирге шығаруды) үш айға дейінгі мерзімге тоқтата тұра отырып, лауазымды адамдарға - қырық, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне - жүз, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - екі жүз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-мың айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     3. Осы баптың екінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, -

     бұқаралық ақпарат құралын шығаруға (эфирге шығаруға) тыйым салуға әкеп соғады.

     4. Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұза отырып, бұқаралық ақпарат құралдарында немесе телекоммуникация желілері бойынша дербес және биометриялық деректерді, құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) нәтижесінде зардап шеккен кәмелетке толмағанның, сондай-ақ әкімшілік және (немесе) қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп күдіктінің және (немесе) айыпталушының жеке басын анықтауға мүмкіндік беретін өзге де ақпаратты тарату, кәмелетке толмағандарды қоспағанда сот ауыр немесе аса ауыр қылмыстар жасағаны үшін кінәлі, олардың ата аналары және өзге де заңды өкілдері туралы ақпаратты қоса алғанда, -

     Жеке тұлғаларға - бес, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - жиырма бес, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - елу, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     5. Осы баптың төртінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет, -

     жеке және лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - елу, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - жүз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі лауазымды адамдар мен кәсіпкерлік субъектілерінің бұқаралық ақпарат құралының өнімін, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның хабарламалары мен материалдарын есепке қоймай таратқаны үшін не оларды шығаруды (эфирге шығуды) тоқтата тұру, тоқтату немесе есепке қою туралы куәлікті жоғалған деп тану туралы шешім шығарғаннан кейін тәркіленіп, әкімшілік айыппұл түріндегі әкімшілік жауаптылығын көздейді күш.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі заңнамада белгіленген және мемлекет қорғайтын бұқаралық ақпарат құралының өнімін таратуға қойылатын талаптарды сақтау тәртібі болып табылады.  

     "Бұқаралық ақпарат құралдары туралы" 1999 жылғы 23 шілдедегі ҚР Заңына (бұдан әрі - заң) сәйкес бұқаралық ақпарат құралының өнімін тарату деп мерзімді баспасөз басылымдарын сату (жазылу, жеткізу, тарату), радио -, телебағдарламаларды эфирге шығару, кинохроникалық бағдарламаларды көрсету және ақпаратты интернет-ресурстарға орналастыру түсініледі.

     ӘҚБтК-нің 451 - бабының 1-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы іс-қимылмен сипатталады, атап айтқанда:

     - бұқаралық ақпарат құралының өнімдерін, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның хабарламалары мен материалдарын есепке қоймай тарату;

     - бұқаралық ақпарат құралының өнімін, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның хабарламалары мен материалдарын оларды шығаруды (эфирге шығуды) тоқтата тұру, тоқтату немесе есепке қою туралы куәліктің күші жойылды деп тану туралы шешім шығарылғаннан кейін тарату.

     Заңның 10-бабының талаптарына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс істейтін мерзімді баспасөз басылымдары, ақпараттық агенттіктер міндетті түрде есепке қойылуға жатады.

     Бұл ережеден ерекшеліктер бар, атап айтқанда, Заңның 12-бабында мерзімді баспа басылымдарын жүз данадан аз тиражбен, ресми, нормативтік және өзге де актілер мен сот практикасының бюллетеньдерін есепке қоюдан босату көзделеді.

     Заңның 13 - бабының 1-тармағына сәйкес уәкілетті органда есепке қойылған бұқаралық ақпарат құралының өнімін шығаруды немесе таратуды тоқтата тұру не тоқтату меншік иесінің немесе соттың шешімі бойынша мүмкін болады.

     Тоқтата тұру деп басылымдардың бір немесе бірнеше нөмірлерін шығаруды, теле-, радиобағдарламалардың, теле-, радиоарналардың эфирге шығуын уақытша тоқтату, желілік басылымның қызметін уақытша тоқтата тұру, сондай-ақ тоқтата тұруға негіз болған себептер жойылғанға дейін бұқаралық ақпарат құралының өнімін тарату түсініледі. Бұқаралық ақпарат құралын шығаруды не бұқаралық ақпарат құралының өнімін таратуды тоқтата тұруға үш айдан аспайтын мерзімге жол беріледі.

     13 баптың 3 тармағында бұқаралық ақпарат құралын шығаруды не бұқаралық ақпарат құралының өнімін таратуды тоқтата тұру үшін мынадай негіздер қамтылады:  

     - қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, таптық және рулық үстемдікке табынуды насихаттау немесе насихаттау;

     - мемлекеттік құпияларды немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтерді жария ету;

     - суицидті насихаттайтын ақпаратты тарату;

     - терроризмге қарсы операцияларды жүргізу кезеңінде олардың техникалық тәсілдері мен тактикасын ашу;

     - есірткі құралдарын, психотроптық заттарды, олардың аналогтары мен прекурсорларын насихаттау;

     - теле -, радиобағдарламаларды, теле -, радиоарналарды тарату, сондай-ақ порнографиялық және арнайы жыныстық-эротикалық сипаттағы кинобейнеөнімдерді көрсету;  

     - сайлау алдындағы үгіт жүргізу шарттарын бұзу мақсатында бұқаралық ақпарат құралын пайдалану;  

     - шетелдіктердің, азаматтығы жоқ адамдардың, шетелдік заңды тұлғалардың және халықаралық ұйымдардың кандидаттарды, партиялық тізімді ұсынған саяси партияларды ұсынуға және сайлауға, сайлауда белгілі бір нәтижеге қол жеткізуге, оған тыйым салу кезеңінде үгіт жүргізуге кедергі келтіретін және (немесе) ықпал ететін қызметті жүзеге асыруы;  

     - ереуілге қатысуға немесе қатысудан бас тартуға мәжбүрлеу, Қазақстан Республикасының бейбіт жиналыстарды, митингілерді, шерулерді, пикеттер мен демонстрацияларды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы заңнамасын бұзу;  

     - интернеттегі авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы;  

     - сондай-ақ Заңның 10-бабының 6-тармағында көзделген талаптарды бұзу, атап айтқанда, мерзімді баспасөз басылымы, ақпараттық агенттік және желілік басылым меншік иесі ауысқан немесе оның атауы, сондай-ақ басылымның не материалдар мен хабарламалардың атауы, тілі, таралу аумағы, негізгі тақырыптық бағыты және шығарылым кезеңділігі өзгерген жағдайларда қайта есепке алынуға жатады.

     Заңның 13-бабының 4-тармағына сәйкес бұқаралық ақпарат құралын шығаруды не бұқаралық ақпарат құралының өнімін таратуды тоқтату үшін негіз болып табылады:

- Қазақстан Республикасының конституциялық құрылысын күштеп өзгертуді, тұтастығын бұзуды, мемлекет қауіпсіздігіне нұқсан келтіруді, соғысты насихаттау немесе үгіттеу;  

     - экстремизмді немесе терроризмді насихаттау;  

     - ұлтаралық және конфессияаралық араздықты қоздыруға бағытталған материалдарды жариялау және ақпаратты тарату;  

     - сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралын шығаруды немесе бұқаралық ақпарат құралының өнімін таратуды белгіленген мерзімде тоқтата тұру себептерін жоймау.

     Бұқаралық ақпарат құралдарында насихаттау деп Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынған ақпарат туралы оң қоғамдық пікірді қалыптастыру және (немесе) адамдардың шектеусіз тобының құқыққа қарсы әрекетін немесе әрекетсіздігін жасауға итермелеу үшін көзқарастарды, фактілерді, дәлелдерді және өзге де ақпаратты, оның ішінде әдейі бұрмаланған ақпаратты тарату түсініледі.

     Бұқаралық ақпарат құралын шығаруды не бұқаралық ақпарат құралының өнімін таратуды тоқтату есепке қою туралы куәліктің күшін жоюға әкеп соғады.

     Бұқаралық ақпарат құралы интернет-ресурс болып табылатын кезде бұқаралық ақпарат құралын не бұқаралық ақпарат құралының өнімін шығару соттың заңды күшіне енген шешімі бойынша тоқтатылған не тоқтатылған жағдайда, уәкілетті мемлекеттік органдар, интернет-ресурстардың меншік иелері бұқаралық ақпарат құралын шығаруды не бұқаралық ақпарат құралының өнімін Қазақстан Республикасының аумағында таратуды тоқтата тұруға немесе тоқтатуға міндетті.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық субъектісі лауазымды адамдар мен кәсіпкерлік субъектілері (арнайы субъект) болып табылады. Санкция бұқаралық ақпарат құралдарының өнімдерін тәркілей отырып, әкімшілік айыппұл түріндегі әкімшілік жауапкершілікті көздейді.  

     ӘҚБтК-нің 451-бабының 1-бөлігінде көзделген әрекеттердің субъективті жағы ниет немесе абайсыздық түріндегі кінәмен сипатталады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады, яғни бақылаушы орган құқық бұзушылық фактісін анықтаған сәттен бастап аяқталған болып есептеледі және материалдық зиян келтіру фактісін анықтау талап етілмейді.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі меншік иесі не оның ұйымдық-құқықтық нысаны, атауы, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралының атауы, тілі өзгерген жағдайларда бұқаралық ақпарат құралының өнімін, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның хабарламалары мен материалдарын қайта есепке алмай өндіруге, дайындауға, көбейтуге және (немесе) таратуға лауазымды адамдар мен кәсіпкерлік субъектілерінің әкімшілік жауаптылығын көздейді басылымдар немесе хабар тарату, тарату аумағы, негізгі тақырыптық бағыт, шығарылым жиілігі.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі заңнамада белгіленген және мерзімді баспасөз басылымының, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның қайта есепке алу талаптарын сақтауының мемлекет қорғайтын тәртібі болып табылады.  

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы іс-әрекетте, атап айтқанда

     - Заңның 10-бабының 6-тармағында көрсетілген жағдайларда бұқаралық ақпарат құралының өнімін, ақпараттық агенттіктің және желілік басылымның хабарламалары мен материалдарын қайта есепке алмай өндіру, дайындау, көбейту және (немесе) тарату. Осы нормаға сәйкес мерзімді баспасөз басылымы, ақпараттық агенттік және желілік басылым меншік иесі ауысқан немесе оның атауы, сондай-ақ басылымның не материалдар мен хабарламалардың атауы, тілі, таралу аумағы, негізгі тақырыптық бағыты және шығарылым кезеңділігі өзгерген жағдайларда қайта есепке алынуға жатады.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық субъектісі лауазымды адамдар мен кәсіпкерлік субъектілері (арнайы субъект) болып табылады. Санкция бұқаралық ақпарат құралын шығаруды (эфирге шығуды) үш айға дейінгі мерзімге тоқтата тұра отырып, әкімшілік айыппұл түріндегі әкімшілік жауаптылықты көздейді.  

     ӘҚБтК-нің 451-бабының 2-бөлігінде көзделген әрекеттердің субъективті жағы ниет немесе абайсыздық түріндегі кінәмен сипатталады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады, яғни бақылаушы орган құқық бұзушылық фактісін анықтаған сәттен бастап аяқталған болып есептеледі және материалдық зиян келтіру фактісін анықтау талап етілмейді.

     Түсініктеме берілген баптың 3-бөлігі әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде ӘҚБтК-нің 451-бабының 2-бөлігінде көзделген іс-әрекетті қайталап жасағаны үшін неғұрлым қатаң жаза белгілейді.

     Санкция бұқаралық ақпарат құралын шығаруға (эфирге шығаруға) тыйым салуды көздейді.

     Түсініктеме берілген баптың 4-бөлігі Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұза отырып, бұқаралық ақпарат құралдарында немесе телекоммуникация желілері бойынша дербес және биометриялық деректерді, құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) нәтижесінде зардап шеккен кәмелетке толмаған адамның, сондай-ақ әкімшілік іс-әрекет жасады деп күдіктінің және (немесе) айыпталушының жеке басын анықтауға мүмкіндік беретін өзге де ақпаратты таратқаны үшін әкімшілік айыппұл түріндегі әкімшілік жауаптылықты көздейді кәмелетке толмағандарды қоспағанда, қылмыстық құқық бұзушылық және (немесе), олардың ата-аналары және өзге де заңды өкілдері туралы ақпаратты қоса алғанда, ауыр немесе аса ауыр қылмыстар жасағаны үшін сот кінәлі деп таныған.

     Түсініктеме берілген баптың 4-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі бұқаралық ақпарат құралдарында немесе телекоммуникация желілері бойынша дербес және биометриялық деректерді, кәмелетке толмағандар, ата-аналар және өзге де заңды өкілдер туралы өзге де ақпаратты таратуға қойылатын талаптарды сақтаудың заңнамада белгіленген және мемлекет қорғайтын тәртібі болып табылады.

     Түсініктеме берілген баптың 4-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы әрекетте, атап айтқанда, құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) нәтижесінде зардап шеккен кәмелетке толмағандар, сондай-ақ әкімшілік және (немесе) қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп күдіктелген және (немесе) айыпталушы туралы дербес және биометриялық деректерді, өзге де ақпаратты таратуда, деп танылған кәмелетке толмағандарды қоспағанда,  сот олардың ата-аналары және өзге де заңды өкілдері туралы ақпаратты қоса алғанда, ауыр немесе аса ауыр қылмыстар жасағаны үшін кінәлілер болып табылады.

     Заңның 1 – бабының 1), 2) тармақшаларына сәйкес биометриялық деректер – бұл дербес деректер субъектісінің физиологиялық және биологиялық ерекшеліктерін сипаттайтын, оның негізінде оның жеке басын анықтауға болатын дербес деректер; Дербес деректер-Бұл электрондық, қағаз және қағаз түрінде тіркелген, олардың негізінде айқындалатын Дербес деректер субъектісіне қатысты мәліметтер. (немесе) өзге материалдық тасығышта.

     Заңның 14-бабының 3-4-тармағына сәйкес бұқаралық ақпарат құралдарында немесе телекоммуникация желілерінде адамның дербес және биометриялық деректерін, оның ата-анасы және өзге де заңды өкілдері туралы ақпаратты, жеке басын анықтауға мүмкіндік беретін өзге де ақпаратты таратуға тыйым салынады.:

     1)құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) нәтижесінде зардап шеккен балаға;

     2) кәмелетке толмағандар, әкімшілік және (немесе) қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп күдіктілер және (немесе) айыпталушылар.

     3-4-тармақтың 2) тармақшасында сипатталған іс-әрекет олардың ата-аналары және өзге де заңды өкілдері туралы ақпаратты қоса алғанда, сот ауыр және (немесе) аса ауыр қылмыстар жасағаны үшін кінәлі деп таныған кәмелетке толмағандарға қолданылмайды.

     ӘҚБтК-нің 451 - бабының 4-бөлігінде көзделген әрекеттердің субъективті жағы ниет немесе абайсыздық түріндегі кінәмен сипатталады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады, яғни бақылаушы орган құқық бұзушылық фактісін анықтаған сәттен бастап аяқталған болып есептеледі және материалдық зиян келтіру фактісін анықтау талап етілмейді.

     Субъект жеке, лауазымды тұлғалар, сондай-ақ кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.  

     Мысал ретінде Орынбор облыстық судьясы (Ресей Федерациясы) шығарған 2018 жылғы 8 қазандағы № 4а-610/2018 қаулысын келтіруге болады.

     ӘҚБтК-нің мұндай нормасы заңсыз әрекеттерден (әрекетсіздіктен) зардап шеккен кәмелетке толмаған адам туралы ақпаратты заңсыз тарату немесе мұндай ақпаратты таратуға федералды заңдарда көзделген талаптарды бұзу ретінде, егер бұл әрекеттерде (әрекетсіздікте) қылмыстық жазаланатын әрекет болмаса, Ресей Федерациясының ӘҚБтК-нің 13.15-бабының 3-бөлігінде қамтылған.  

     6 Б. сәйкес. Ресей Федерациясының 1991 жылғы 27 желтоқсандағы № 2124-1 "бұқаралық ақпарат құралдары туралы" Заңының 4-тармағы бұқаралық ақпарат құралдарында, сондай-ақ Тегі, Аты, Әкесінің аты, фотосуретін қоса алғанда, заңсыз әрекеттерден (әрекетсіздіктерден) зардап шеккен кәмелетке толмаған туралы ақпаратты ақпараттық-телекоммуникациялық желілерде таратуға тыйым салынады- және осындай кәмелетке толмағанның, оның ата-анасының және өзге де заңды өкілдерінің бейнежазбалары, осындай кәмелетке толмағанның туған күні, оның дауысының аудиожазбасы, оның тұрғылықты жері немесе уақытша болатын жері, оқыған немесе жұмыс істейтін жері, осындай кәмелетке толмағанның жеке басын тікелей немесе жанама анықтауға мүмкіндік беретін өзге де ақпарат.

     Қаулыны талдаудан Роскомнадзор Басқармасының Орынбор облысы бойынша "_ _ _ _ _ " (2018 жылғы 22 қаңтардағы № _ _ бұйрық, 2018 жылғы 25 қаңтардағы № _ _ _ _ баяндама) БАҚ-қа қатысты жоспардан тыс жүйелі байқау барысында Ресей Федерациясының бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнамасын бұзғаны анықталды.

2018 жылғы 17 қаңтардан бастап 2018 жылғы 19 қаңтарға дейін Интернет желісінде "___" БАҚ "СК: Орынборда Land Cruiser автокөлігінде кәсіпкер мен оның жеті жасар ұлы өлтірілді"; "шығыстағы қос кісі өлтіру: RIA56 оқиға орнынан фото жариялайды"; " кісі өлтіру мән-жайлары айтылды "; "қаза тапқан кәсіпкердің аты-жөні әйелі мен екі жасар қызы қалды"; "бір күннен кейін: Орынборда кәсіпкер мен баланы өлтірушілерді іздеу жалғасуда"; "Орынборда қаза тапқан аты-жөні мен оның 7 жасар ұлына жерлеу рәсімі өтті". Мақалалардың мазмұнын талдау олардың заңсыз әрекеттерден зардап шеккен кәмелетке толмаған адам туралы ақпараты бар екенін көрсетті: баланың тегі, аты, жасы және әкесінің тегі, аты, жасы, жұмыс орны және фотосуреті. Яғни, кәмелетке толмаған баланың жеке басын тікелей немесе жанама түрде анықтауға мүмкіндік беретін ақпарат.

     Бұқаралық ақпарат құралдары туралы Заңның 41-бабының 4-бөлігіне сәйкес, егер мұндай ақпаратты тарату құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) салдарынан зардап шеккен кәмелетке толмағанның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мақсатында жүзеге асырылатын жағдайларды қоспағанда, редакция осы Заңның 4-бабының 6-бөлімінде көрсетілген ақпаратты таратылатын хабарламалар мен материалдарда жария етуге құқылы емес. Мұндай жағдайларда мұндай ақпарат бұқаралық ақпарат құралдарында, сондай-ақ ақпараттық-телекоммуникациялық желілерде, атап айтқанда, он төрт жасқа толмаған және құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) салдарынан зардап шеккен кәмелетке толмаған адамның заңды өкілінің келісімімен таратылуы мүмкін.

     Дәл осы жерде біз Ресей заңнамасының қазақстандыққа қарағанда ерекшелігін атап өтеміз, бұл ақпаратты таратуға екі шарт сақталған жағдайда жол беріледі: оны тарату құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) нәтижесінде зардап шеккен кәмелетке толмағанның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мақсатында және кәмелетке толмағанның заңды өкілінің оны таратуға келісімінің болуы.

     Сондай-ақ, редакцияда ол туралы қандай да бір ақпаратты таратуға құқыққа қайшы әрекеттер нәтижесінде зардап шеккен кәмелетке толмаған баланың заңды өкілінің жазбаша келісімінің жоқтығы көрсетілген.

     Сонымен қатар, Ресей Федерациясының Тергеу комитетінің ресми сайттарынан түсірілген скриншоттар кәмелетке толмаған бала мен оның әкесінің жеке деректері Ресей Федерациясының Тергеу комитетінің сайтында жарияланған мақалаларда жоқ екенін растайды. Құқыққа қайшы әрекеттер нәтижесінде зардап шеккен кәмелетке толмаған туралы ақпаратты қамтитын материалдарды БАҚ "___" құқық қорғау органдарының редакцияға ресми өтінішін алған кезде жариялағаны туралы дәлелдер іс материалдарымен расталмайды.  

     Қылмыскерлерді ұстау және құқықтық тәртіпті қорғау мақсатында заңсыз әрекеттерден зардап шеккен кәмелетке толмағанның жеке деректерін ашу талап етілмеді. Аталған деректер қоғамдық қауіпсіздік қатерін анықтау және ашу мақсаттарына қызмет етпейді. Көрсетілген мән-жайларды ескере отырып, мұндай баланың жеке басын тікелей немесе жанама түрде анықтауға мүмкіндік беретін құқыққа қайшы әрекеттер нәтижесінде зардап шеккен кәмелетке толмаған туралы ақпаратты тарату кәмелетке толмағанның заңды өкілінің келісімі талап етілмейтін жағдайларға жатпайды.

     Осылайша, Ресей Федерациясының Әкімшілік Кодексінің 13.15-бабының 3-бөлігін қолдану жоғарыда сипатталған қаулыда көрсетілген.  

     Түсініктеме берілген баптың 5-бөлігі әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде ӘҚБтК-нің 451-бабының 4-бөлігінде көзделген іс-әрекетті қайталап жасағаны үшін неғұрлым қатаң жаза белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 684-бабының 1-бөлігіне сәйкес ӘҚБтК-нің 451-бабының 1, 2, 3-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары қарайды.  

     ӘҚБтК-нің 692-1-бабының 1-бөлігіне сәйкес ақпарат саласындағы уәкілетті орган ӘҚБтК-нің 451-бабының 4,5-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды.

     ӘҚБтК-нің 804-бабы 1-бөлігінің 62) тармақшасына сәйкес ӘҚБтК-нің 451-бабы 1,2,3-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамалардың ақпарат саласындағы уәкілетті органның осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдарын жасауға құқығы бар.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы