247-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК радиоактивті материалдарымен заңсыз жұмыс істеу

     1. Радиоактивті материалдарды заңсыз сатып алу, сақтау, тасымалдау, пайдалану, жою немесе көму, -      

екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.      

2. Радиоактивті материалдарды заңсыз өткізу, сол сияқты өткізу мақсатында радиоактивті материалдарды заңсыз сатып алу, сақтау, тасымалдау, -      

екі жылдан алты жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады.      

3. Осы баптың бірінші немесе екінші бөліктерінде көзделген, абайсызда адамның өліміне немесе өзге де ауыр зардаптарға әкеп соққан іс-әрекеттер, -      

үш жылдан он жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.

     Қылмыстың қоғамдық қауіптілігі мынада: радиоактивті материалдармен заңсыз жұмыс істеу радиациялық материалдарға тән ықтимал қауіпке ие болу қабілетіне байланысты жеке адамға, қоғамға зиян келтіруі мүмкін.      

Қарастырылып отырған қылмыстың объектісі радиоактивті материалдар айналымы саласындағы қоғамдық қауіпсіздік болып табылады. Қосымша объект-адамдардың өмірі мен денсаулығы, меншік, экологиялық қауіпсіздік.      

Қылмыстың мәні радиоактивті материалдар болып табылады. "Атом энергиясын пайдалану туралы" ҚР Заңының 1-бабына сәйкес оларға шаруашылық қызмет барысында пайда болған және одан әрі пайдалануға жатпайтын ядролық материалдар (яғни ядролары өздігінен ыдырауға қабілетті химиялық элементтері бар материалдар) жатқызылуы тиіс.      

Қылмыстың объективті жағы бірқатар балама әрекеттермен сипатталады, мысалы: радиоактивті материалдарды заңсыз сатып алу, сақтау, тасымалдау, пайдалану, жою немесе көму, олардың жалпы заңсыз айналымын құрайды.      

Радиоактивті материалдармен жұмыс істеудің заңсыздығы деп радиоактивті материалдармен жұмыс істеу мәселелерін реттейтін заңдардың талаптарын бұза отырып, жоғарыда аталған әрекеттерді жасау түсініледі.      

Сатып алу деп радиоактивті материалдарды ұрлаудан не бопсалаудан басқа кез келген тәсілмен иемдену түсініледі, олар ҚК-нің 248-бабымен реттеледі.      

Сақтау дегеніміз-радиоактивті материалдардың нақты болуы.      

Радиоактивті материалдарды тасымалдау деп мұндай материалдарды ел ішінде кез келген тәсілмен (тасымалдау, жөнелту, қолма-қол сәлемдеме және т.б.) жылжыту түсініледі. Егер олар республикадан тыс жерлерге тасымалданса, іс-әрекет ҚК-нің 250-бабы бойынша "Айналыстан алынған заттардың немесе айналысы шектелген заттардың контрабандасы"бойынша сараланады.      

Пайдалану деп радиоактивті материалдарды мақсаты бойынша да, басқа мақсаттарда да қолдану түсініледі.      

Радиоактивті материалдардың бұзылуы деп олардың зақымдануы, олардың тұтас күйінің бұзылуы түсініледі.      

Жерлеу деп радиоактивті материалдарды тұрақты сақтауға орналастыру түсініледі. Ол кез келген тәсілмен жүзеге асырылуы мүмкін (жерге көму, теңіз немесе өзен түбіне төгу, ядролық қорымдарға орналастыру және т. б.)      

Қылмыс кінәлі адамның жоғарыда аталған әрекеттерінің кез келгені орындалған сәттен бастап аяқталды деп саналады.      Қылмыстың субъективті жағы кінәнің қасақана түрімен және тек тікелей ниетпен сипатталады.      

Талданатын қылмыстың субъектісі-16 жасқа толған есі дұрыс адам.      

Қылмыстық кодекстің 247-бабының 2-бөліміне сәйкес жауапкершілік радиоактивті материалдарды заңсыз өткізген жағдайларда, сол сияқты оларды сату мақсатында заңсыз сатып алған, сақтаған, тасымалдаған жағдайларда туындайды.      

Бұл ретте кінәлінің әрекеттері біз жоғарыда сипаттаған заңсыз сатып алуда, сақтауда және тасымалдауда көрінеді.      Радиоактивті материалдарды өткізу деп оны өткізудің немесе берудің (сату, сыйға тарту, айырбастау, борыш есебіне төлеу, қарыз беру және т.б.) кез келген заңсыз тәсілдері түсініледі.      

  ҚК-нің 247-бабының 3-бөлігі абайсызда адамның өліміне немесе өзге де ауыр зардаптарға әкеп соққан осы баптың 1 және 2-бөлімдерінде белгіленген іс-әрекеттер үшін жауапкершілікті көздейді. Бұл ретте, осы баптың 3-бөлігінде көзделген іс-әрекет субъективті жағынан кінәсінің Қос формасымен сипатталады. Әрекетке қатысты кінәнің қасақана түрі, ал оның салдары – абайсыздық. Адамның өлімі тек абайсызда болады. Егер кінәлі адам өлімнің басталуын қаласа, онда кінәлінің әрекеті жеке адамға қарсы қылмыс ретінде анықталуы керек. Өзге де ауыр зардаптар деп бірнеше адамның денсаулығына ауыр зиян келтіру немесе ірі материалдық залал келтіру түсініледі.

Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі                  

Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы